Nghị quyết 171 của Quốc hội cho phép thí điểm dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, kể cả đất không phải là đất ở, nhằm thúc đẩy phát triển dự án nhanh hơn, đa dạng hóa nguồn cung nhà ở.

Tổng diện tích các khu đất này khoảng 1.080 ha, trong đó đất ở chiếm hơn 531 ha (gồm 8,2 ha đất ở hiện hữu và 523 ha đất dự kiến chuyển đổi). Khoảng 42,3 ha đất lúa cũng được đề xuất chuyển mục đích, song không có diện tích đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng hay rừng sản xuất.

Việc thí điểm này nhằm tháo gỡ vướng mắc trong phát triển dự án nhà ở thương mại, cho phép doanh nghiệp triển khai thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc sử dụng đất sẵn có. Các khu đất được chọn phải đáp ứng nhiều tiêu chí như phù hợp quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch phát triển nhà ở đã phê duyệt và nằm trong khu vực đô thị hoặc quy hoạch phát triển đô thị.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết phần diện tích đưa vào thí điểm không vượt quá 30% diện tích đất ở tăng thêm trong kỳ quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030. Những khu đất còn lại đã được doanh nghiệp đăng ký sẽ được xem xét bổ sung trong đợt hai, dự kiến tháng 10 năm nay.

Trước đây, quy định pháp luật chỉ cho phép doanh nghiệp làm dự án nhà ở thương mại trên đất ở hợp pháp, hoặc đất ở xen kẽ với các loại đất khác. Vì thế, nhiều khu đất đã nằm trong quy hoạch phát triển đô thị nhưng chưa được công nhận là đất ở vẫn không thể triển khai dự án, dẫn đến tình trạng “treo” hàng loạt kế hoạch và nhà đầu tư cũng không thể gom đất để xin phép xây dựng.

Với cơ chế mới, doanh nghiệp có thể chuyển mục đích sử dụng các loại đất phù hợp quy hoạch thành đất ở để làm dự án, miễn không liên quan đến đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất và không vượt quá 30% diện tích đất ở tăng thêm trong kỳ quy hoạch tỉnh.

Việc thí điểm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với TP HCM, nơi nguồn cung nhà ở thương mại đã sụt giảm mạnh nhiều năm liền do vướng mắc pháp lý. Thống kê của các hiệp hội bất động sản cho thấy hàng trăm dự án tại thành phố bị đình trệ chỉ vì chưa có “đất ở” để đáp ứng điều kiện pháp luật. Nghị quyết 171 được kỳ vọng mở nút thắt, cho phép nhiều dự án nhanh chóng quay lại quỹ đạo triển khai, góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở trong bối cảnh nhu cầu vẫn rất lớn.

Phương Uyên