Tại công điện ngày 7/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhìn nhận giá bất động sản tại một số khu vực, địa phương liên tục tăng cao, vượt xa khả năng đáp ứng tài chính của người dân.

Nguyên nhân, theo ông, một phần do thiếu thông tin về nhà ở, thị trường bất động sản, cũng như tình trạng “đẩy, tạo giá ảo”. Cùng với đó, thị trường thiếu nguồn cung nhà thương mại giá phù hợp, trong khi số dự án nhà ở xã hội chưa đủ đáp ứng nhu cầu người dân. Lãnh đạo Chính phủ cho rằng cần thúc đẩy các dự án đầu tư, tăng cung sản phẩm nhà ở, đồng thời kiểm soát, chấn chỉnh việc thao túng, đẩy giá và đầu cơ bất động sản.

Tại công điện, Thủ tướng giao Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ về chính sách thuế bất động sản trước ngày 15/10. Các thủ tục hành chính về thuế, công chứng, đăng ký đất đai… cần được số hóa. Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, kết nối với dữ liệu dân cư.

Bộ Xây dựng rà soát, hoàn thiện pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, quy hoạch, xây dựng nhằm tháo gỡ cho thị trường. Họ phải nghiên cứu cơ chế kiểm soát giá, chính sách thuê và thuê mua nhà cho người thu nhập thấp. Đề án thí điểm Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý cần hoàn thiện trong tháng 10.

Ngoài ra, quy định về tiền sử dụng đất cần điều chỉnh hợp lý, không để là nguyên nhân tăng giá bất động sản, nhà ở và đất đai vượt xa thu nhập của người dân.

Nhiều chính sách về thuế bất động sản từng được cơ quan quản lý đưa ra, song chưa được thực thi. Hồi tháng 7, Bộ Tài chính từng đề xuất thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và bán bất động sản theo từng lần chuyển nhượng, khi xây dựng dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Tuy nhiên, sau đó hơn hai tháng, Bộ rút lại đề xuất này khi cập nhật bản thảo dự luật mới. Họ cũng rút đề xuất tính thuế thu nhập cá nhân theo thời gian nắm giữ.

Tuy vậy, để siết đầu cơ, tại dự thảo Nghị quyết về cơ chế kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản, Bộ Xây dựng đang đề xuất siết hạn mức cho vay với người mua nhà thứ hai trở đi. Theo đó, mức vay với nhà thứ 2 tối đa 50%, bất động sản thứ 3 không quá 30%, nhằm hạn chế đầu cơ, kiểm soát giá bất động sản. Sau quá trình lấy ý kiến, nếu được cấp có thẩm quyền thông qua, nếu được thông qua, dự thảo nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến 1/3/2027.

Cũng tại công điện, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, ưu tiên tín dụng cho nhà ở xã hội, công nhân, cải tạo chung cư và nhà thương mại giá phù hợp. Họ được giao kiểm soát chặt, đánh giá kỹ khi cấp tín dụng cho dự án bất động sản giá cao hoặc có dấu hiệu “thổi, đẩy giá”.

Họ cũng cần chỉ đạo các ngân hàng thương mại giảm chi phí, hạ lãi cho vay sản xuất – tiêu dùng, cũng như tăng giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng và vay ưu đãi cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà xã hội, nhà lần đầu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính lưu ý có chính sách đột phá để thu hút nguồn lực cho thị trường, nhất là phát triển các phân khúc nhà giá phù hợp với thu nhập trung bình. Việc này để đảm bảo quyền có nhà, chỗ ở của người dân.

Thực tế, giá nhà ở tại các đô thị như Hà Nội, TP HCM liên tục leo thang thời gian qua. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tại Hà Nội phân khúc chung cư đạt trung bình mỗi m2 70-80 triệu đồng, tăng 5,6% so với đầu năm, trong khi liền kề, biệt thự lên ngưỡng 100-200 triệu. Tương tự ở TP HCM, giá căn hộ tăng từ khoảng 35 triệu một m2 lên hơn 91 triệu đồng giai đoạn 2018-2024.

Trong khi đó, thu nhập bình quân đầu người chỉ tăng khoảng 6-7% một năm khiến khả năng tiếp cận nhà ở ngày càng khó khăn. Bộ nhìn nhận trong nhiều trường hợp, “giá nhà đất chưa phản ánh đúng quy luật cung – cầu thực tế mà chủ yếu bị chi phối bởi đầu cơ, thông tin quy hoạch và tâm lý đám đông”.

Phương Dung