Thông tin được Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu khi kết luận cuộc họp Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, ngày 11/11.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết thị trường còn tình trạng tiêu cực trong xét duyệt người mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội, gây bức xúc dư luận. Ông nhấn mạnh mọi thủ tục mua, thuê loại nhà xã hội phải công khai, minh bạch, và yêu cầu các bộ ngành, địa phương kiểm soát chặt vấn đề này.

“Bộ Công an chỉ đạo các lực lượng nắm thêm tình hình, vào cuộc xử lý ngay hành vi vi phạm pháp luật, phòng chống tiêu cực, không để làm méo mó một chính sách nhân văn”, Thủ tướng nói, đồng thời yêu cầu xử nghiêm việc môi giới trái phép, nhận tiền “chạy suất”, “cò mồi” mua nhà ở xã hội.

Chỉ đạo của Thủ tướng đưa ra trong bối cảnh tại nhiều địa phương gần đây mở bán dự án nhà ở xã hội, hàng trăm người dân phải xếp hàng từ đêm để chờ nộp hồ sơ. Nhiều trường hợp người lao động, công nhân thu nhập thấp – đúng đối tượng được mua nhà xã hội – khó tiếp cận vì thủ tục phức tạp, quy trình xét duyệt kéo dài. Trong khi đó, một số không thuộc diện ưu tiên vẫn tìm cách “lách” để được mua.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tuần trước, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh thừa nhận có tình trạng xếp chỗ mua nhà xã hội, rồi bán chênh 200-500 triệu đồng. Ông đề nghị các địa phương nắm bắt hiện tượng này để chấn chỉnh, minh bạch trong xét duyệt hồ sơ.

Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp đến 2030, riêng năm nay xây xong 100.000 căn. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, tính tới cuối tháng 10, cả nước có 696 dự án được triển khai, với khoảng 640.000 căn hộ. Bộ ước tính khoảng 89.000 căn nhà xã hội sẽ hoàn thành năm nay, đạt 89% kế hoạch.

Việt Nam đang trong thời điểm tăng tốc để hoàn thành các chỉ tiêu trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ. Theo Thủ tướng, thị trường bất động sản là kênh huy động và phân bổ vốn, có sức lan tỏa lớn đến các ngành kinh tế khác. Nhà điều hành đã tháo gỡ thể chế, pháp lý, vốn, quỹ đất, thủ tục cho các dự án, cải thiện nguồn cung.

Tuy vậy, thị trường vẫn tồn tại nhiều bất cập. Giá nhà ở, nhất là tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng vẫn cao hơn nhiều so với thu nhập của người dân. Nhà ở xã hội – phân khúc giá bình dân với kỳ vọng tăng cung cho thị trường – vẫn chậm tiến độ, việc bố trí quỹ đất 20% cho loại nhà ở này tại các dự án thương mại chưa đảm bảo.

Thủ tướng nhắc lại quan điểm bảo đảm quyền có chỗ ở của công dân. Trong đó, phát triển nhà ở là một trụ cột quan trọng của an sinh xã hội và thúc đẩy kinh tế – xã hội. “Phát triển nhà ở xã hội là đầu tư cho phát triển của xã hội, đất nước”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh đây là “đòn bẩy kép” giải quyết chỗ ở cho người dân, bảo đảm an sinh và thúc đẩy tăng trưởng, việc làm.

Do đó, ông yêu cầu Bộ Xây dựng, các cơ quan làm rõ trách nhiệm, nhất là người đứng đầu, khi để chậm, chưa hoàn thành nhiệm vụ. Bộ này cũng cần xây dựng trình tự, thủ tục đầu tư chung để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, xây dựng dự án nhà ở xã hội xuống còn 3-6 tháng.

Cùng với đó, các địa phương chủ động bố trí đất sạch, khuyến khích doanh nghiệp tham gia làm nhà ở xã hội.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng cũng đề nghị các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tuân thủ quy trình, thủ tục mua bán. Họ phải công bố công khai, minh bạch thông tin, bảo đảm dự án đến đúng đối tượng, không để xảy ra sai phạm, tiêu cực.

Mặt khác, doanh nghiệp cần ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ, giảm tình trạng tập trung đông người, tránh quá tải gây bức xúc dư luận. Các địa phương và chủ đầu tư phải kiểm soát chất lượng công trình, bảo đảm đúng tiến độ, giá, đối tượng thụ hưởng. Ngoài ra, các dự án cần được tối ưu chi phí đầu tư để giảm giá thành, nhưng vẫn giữ chuẩn kỹ thuật, tiện ích và hạ tầng thiết yếu.

Phương Dung