Tại dự thảo Nghị định về bảo hiểm hưu trí bổ sung, Bộ Tài chính đề xuất dùng ít nhất 5% tổng số tiền người lao động đóng vào quỹ hưu trí để mua bảo hiểm nhân thọ. Theo đó, người lao động tham gia quỹ sẽ được bảo đảm một khoản thu nhập tối thiểu khi nghỉ hưu thông qua hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trả tiền định kỳ.

Tuy nhiên, tại bảng tổng hợp ý kiến về dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính cho biết đã bỏ quy định trên theo kiến nghị của Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán Việt Nam (VASB).

Theo Hiệp hội, việc tham gia quỹ hưu trí là tự nguyện và theo nguyên tắc thị trường. Do đó, quy định dùng 5% tiền góp vào quỹ để mua sản phẩm bảo hiểm chưa phù hợp quy định. Trong khi đó, việc mua bảo hiểm nhân thọ đòi hỏi các thủ tục như khám sức khỏe, thẩm định, quy định phí tối thiểu… Điều này sẽ làm tăng chi phí vận hành và gây khó khăn lớn cho các công ty quản lý quỹ.

Hiệp hội cho rằng quỹ hưu trí không có tư cách pháp lý độc lập để ký hợp đồng bảo hiểm, dễ dẫn đến rủi ro pháp lý hoặc tranh chấp sau này. Họ cũng lo ngại một số vụ việc không minh bạch trong môi giới, chào bán hợp đồng bảo hiểm nhân thọ vừa qua khiến các sản phẩm nhân thọ trả tiền định kỳ đang có xu hướng giảm nguồn cung.

Quỹ hưu trí bổ sung là hình thức tiết kiệm – đầu tư dài hạn, mang tính tự nguyện, nhằm tạo thêm nguồn thu nhập cho người lao động khi về hưu, bên cạnh lương hưu. Quỹ do công ty quản lý quỹ thành lập và quản lý, tiền được ngân hàng lưu ký giám sát. Người lao động hoặc chủ doanh nghiệp đóng góp vào quỹ, sau đó số tiền này được đầu tư sinh lời và chi trả cho người tham gia khi đến tuổi nghỉ hưu.

Ngoài vấn đề liên quan bảo hiểm nhân thọ, Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán Việt Nam cũng kiến nghị áp dụng thống nhất tỷ lệ đầu tư vào trái phiếu Chính phủ tối thiểu 30% với các quỹ quy mô từ 5 tỷ đồng trở lên. Lý do là các quỹ quy mô nhỏ (dưới 5 tỷ) sẽ khó thực hiện việc đầu tư trái phiếu Chính phủ.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết quy định về tỷ trọng đầu tư tối thiểu vào trái phiếu Chính phủ nhằm đảm bảo an toàn hoạt động đầu tư của quỹ. Việc này cũng phù hợp với mục tiêu phát triển nhà đầu tư tổ chức dài hạn trên thị trường và huy động vốn cho ngân sách.

Bộ này cũng bổ sung quy định về tài liệu giới thiệu về bảo hiểm hưu trí tại dự thảo Nghị định. Theo đó, tài liệu này phải nêu rõ các rủi ro về sản phẩm bảo hiểm với nội dung dễ hiểu, được in đậm hoặc tách riêng để người tham gia dễ nhận biết.

Việt Nam bắt đầu cấp phép kinh doanh dịch vụ quản lý quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cho 4 doanh nghiệp từ 2016. Sau đó 5 năm, các doanh nghiệp bắt đầu thành lập quỹ này.

Tính đến cuối năm ngoái, thị trường có 7 quỹ với tổng tài sản khoảng 1.549 tỷ đồng, với hơn 24.300 người tham gia (gồm lao động tại 30 doanh nghiệp và 85 cá nhân). Riêng năm 2024, tổng số tiền đóng góp vào các quỹ đạt gần 571 tỷ đồng, trong khi số chi trả trên 33 tỷ.

Phương Dung