Trong thông báo mới đây, Ngân hàng Nhà nước cho biết định hướng tăng trưởng có thể điều chỉnh để phù hợp tình hình thực tế, kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước dự kiến tăng trưởng tín dụng 16%, nhưng thực tế cuối năm con số này 19,1%, đạt 18,58 triệu tỷ đồng. Tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ huy động vốn, có thời điểm tạo sức ép lớn lên thanh khoản hệ thống, đặc biệt vào dịp giáp Tết.

Tại họp báo cuối năm 2025, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cho biết tín dụng năm ngoái tăng cao nhất trong nhiều năm. “Ngân hàng Nhà nước đã nhiều lần báo cáo các cấp về việc này. Hiện tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam lên 146%, cao nhất trong nhóm các nước thu nhập trung bình thấp”, ông Quang chia sẻ.

Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, tín dụng năm nay dự kiến giảm tốc dù mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% chủ yếu do 3 yếu tố.

Đầu tiên là tăng trưởng năm trước đã ở mức cao lịch sử. Thứ hai, các phát biểu gần đây của Ngân hàng Nhà nước cho thấy cơ chế phân bổ hạn mức tín dụng sẽ được gỡ bỏ theo lộ trình, phản ánh quan điểm điều hành vẫn cần thận trọng. Yếu tố còn lại, theo Mirae Asset, là lo ngại sử dụng vốn kém hiệu quả phần nào ảnh hưởng đến việc định hình chính sách tiền tệ và cần cải thiện chất lượng tín dụng để thúc đẩy các trụ cột tăng trưởng bền vững hơn nới lỏng tiền tệ đơn thuần.

“Tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng tiếp tục diễn tiến ở nhịp độ vừa phải, với trọng tâm dịch chuyển từ đầu tư tài sản sang sản xuất kinh doanh, phù hợp với tiêu chí tăng trưởng bền vững”, nhóm phân tích Mirae Asset nhận định.

Năm nay, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện cơ chế phân bổ “room” (hạn mức tăng trưởng) tín dụng cho từng ngân hàng dựa vào kết quả chấm điểm xếp hạng năm 2024, nhân với hệ số áp dụng chung cho các đơn vị. Cơ quan điều hành lưu ý các ngân hàng kiểm soát chặt tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro và bất động sản nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và là động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Cơ chế hạn mức tín dụng đã được Ngân hàng Nhà nước duy trì suốt chục năm qua. Đây là công cụ để cơ quan này kiểm soát chất lượng cho vay cũng như phục vụ các mục tiêu kinh tế vĩ mô khác như lãi suất, cung tiền và lạm phát. Nhưng hiện công cụ này bị cho là tạo cơ chế xin – cho, một số trường hợp khiến người vay không thể tiếp cận tín dụng nếu nhà băng không còn hạn mức.

Hồi tháng 8/2025, Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước sớm xây dựng lộ trình và thí điểm bỏ giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng. Ngân hàng Nhà nước cần đưa ra tiêu chuẩn, tiêu chí cho các ngân hàng tuân thủ tỷ lệ an toàn và chỉ số chất lượng tín dụng. Cơ quan này sẽ giám sát và hậu kiểm, không để xảy ra rủi ro hệ thống.

Phương Đông