Trước đây, trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, là cơ sở duy nhất xét tuyển kết hợp đồng thời học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực. Đến kỳ tuyển sinh 2026, ít nhất 11 trường đã chốt cách làm tương tự, thay vì xét độc lập từng đầu điểm như trước.

Danh sách gồm Học viện Ngân hàng, Đại học Công nghệ và Kỹ thuật TP HCM (HCMUTE) và 8 trường thành viên thuộc Đại học Quốc gia TP HCM. Đại học Công thương TP HCM dự kiến áp dụng từ năm 2028, một số trường khác cho hay cũng đang tính toán việc này.

Trong đó, riêng Học viện Ngân hàng xét học bạ với điểm bài thi đánh giá năng lực hoặc chứng chỉ quốc tế, còn lại đều tổng hợp 3 yếu tố: học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT và đánh giá năng lực.

Theo các trường, đây là xu thế tất yếu để đánh giá toàn diện và tìm kiếm thí sinh có năng lực thực chất, trong bối cảnh học bạ gây tranh cãi vì có tình trạng “điểm ảo”.

TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Công nghiệp TP HCM, phân tích: Năm ngoái, việc quy đổi điểm khi thiếu dữ liệu đối sánh khiến nhóm đỗ bằng học bạ tăng vọt vượt dự kiến. Ví dụ công thức của trường A quy định điểm chuẩn theo kết quả thi tốt nghiệp là 22 tương đương với 26 điểm học bạ, chênh lệch 4 điểm. Thực tế, kết quả học bạ của thí sinh đăng ký vào trường quá cao, chênh lệch phải từ 5 trở lên. Nhưng trường không thể điều chỉnh bởi công thức quy đổi đã được công bố trước đó.

“Bản chất xét tuyển kết hợp tương tự với việc xét tuyển độc lập từng phương thức với tỷ lệ chỉ tiêu nhất định”, ông nói. “Chẳng hạn, các trường có thể xây dựng công thức với tỷ lệ 20% điểm học bạ, 60% điểm thi tốt nghiệp THPT, 20% đánh giá năng lực”.

Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, trường Đại học Công thương TP HCM, đồng tình. Đây là cách làm phổ biến của các đại học lớn trên thế giới như Mỹ (thường xét học bạ kết hợp bài luận và điểm SAT). Các trường sẽ đánh giá toàn diện năng lực của thí sinh trong một quá trình dài. Thí sinh cũng tránh rủi ro “học tài thi phận” nếu xét riêng điểm thi tốt nghiệp hoặc đánh giá năng lực.

Những rắc rối từ việc quy đổi điểm giữa các phương thức cũng khiến các trường chuyển hướng, theo TS Quách Thanh Hải, Phó hiệu trưởng trường Đại học Công nghệ và Kỹ thuật TP HCM. Ông cho biết năm ngoái việc quy đổi gặp khó khăn do dữ liệu không đầy đủ và tồn tại nhiều biến số như chênh lệch điểm giữa các tổ hợp. Thực tế, sai sót trong khâu này từng ảnh hưởng quyền lợi của hơn 1.000 thí sinh.

Mùa tuyển sinh rối loạn vì quy đổi điểm

Do đó, trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM điều chỉnh phương thức tuyển sinh để bỏ khâu quy đổi. Thay vì xét từng yếu tố học bạ hay điểm thi tốt nghiệp THPT, đánh giá năng lực rồi quy đổi sang một thang điểm chung, trường xét cả 3 đầu điểm theo công thức nhất định. Dự kiến, điểm thi tốt nghiệp THPT sẽ đóng vai trò chủ đạo.

“Việc này tránh rối rắm, vất vả cho cả thí sinh và nhà trường”, ông Hải nhìn nhận.

Ngoài ra, phương thức này đảm bảo công bằng. Bởi thí sinh nào cũng có điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp để tham gia xét tuyển. Với những em không thi đánh giá năng lực, nhà trường sẽ có công thức tính điểm riêng dựa trên hai yếu tố còn lại.

Lệ Nguyễn