Khuyến nghị được các chuyên gia kinh tế nêu tại hội thảo trực tuyến “Nhận diện các ngành tăng trưởng cao của TP HCM và cơ hội cho doanh nghiệp” do Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức sáng 12/2.

Trung tâm tài chính quốc tế tại TP HCM chính thức vận hành ngày 11/2, sau khi đã ra mắt trước đó một tháng. Đây là một phần của Trung tâm tài chính quốc tế được thành lập theo Nghị quyết của Quốc hội ngày 27/6/2025, với mô hình “một trung tâm, hai điểm đến”, đặt tại TP HCM và Đà Nẵng.

Ông Võ Trí Thành, Nguyên phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, cho rằng bên cạnh việc học hỏi tiêu chuẩn toàn cầu và thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ tài chính, mục tiêu cốt lõi của trung tâm tài chính là cần huy động vốn cho nền kinh tế đang có tham vọng tăng trưởng hai con số.

“Nếu không làm được mục tiêu huy động vốn cho nền kinh tế, doanh nghiệp và startup Việt Nam thì chúng ta chỉ là nơi nước ngoài mượn chỗ ‘chơi trò chơi tài chính'”, ông Thành nhận xét.

Đồng quan điểm, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng Trung tâm tài chính cần giải quyết được các nút thắt về huy động nguồn lực tài chính nội tại của Việt Nam. “Không gỡ được điểm nghẽn cho chính mình thì không thể làm vai trò đó cho khu vực và toàn cầu”, ông nêu.

Vì vậy, theo ông Tuấn, một mô hình Trung tâm tài chính hiệu quả phải cải thiện được khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Đồng thời, mô hình này giúp thu hẹp mất cân đối trong hệ thống tài chính Việt Nam, vốn phụ thuộc phần lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường vốn còn mỏng.

Ông Lê Phụng Hào, Chủ tịch Global AAA Consulting, cho rằng phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là nhỏ và vừa, riêng TP HCM có nhiều ngành truyền thống đang trong quá trình chuyển đổi sang công nghệ cao. “Vì vậy, việc thiết kế cơ chế hỗ trợ SME tiếp cận và thu hút vốn nên là ưu tiên của trung tâm tài chính”, ông góp ý.

Ở góc nhìn khác, GS. TS Vũ Minh Khương, Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore, nói Trung tâm tài chính có thể hỗ trợ gián tiếp cho SME. Theo ông, đây là nơi huy động nguồn lực cho các dự án lớn như metro, năng lượng tái tạo, AI, trung tâm dữ liệu và nâng cấp chuỗi cung ứng, giúp giảm áp lực cho các ngân hàng thương mại.

“Khi các ngân hàng không còn phải dồn quá nhiều vốn vào bất động sản hay các dự án hạ tầng lớn, họ sẽ ‘rảnh tay’ để hỗ trợ các SME tốt hơn”, ông nhận định.

Hôm 11/2, Trung tâm tài chính quốc tế tại TP HCM (VIFC-HCMC) công bố mô hình phát triển dựa trên các trụ cột chiến lược: trung tâm tài chính hàng không; trung tâm tài chính hàng hải; sở giao dịch hàng hóa và trung tâm lưu ký – thanh toán bù trừ công nghệ cao.

Các trụ cột khác gồm hệ sinh thái fintech và ngân hàng số; chuỗi giá trị tài chính xanh, tài chính bền vững và tài chính chuyển đổi; hạ tầng thị trường tài chính hiện đại, hướng tới các sàn giao dịch quốc tế và các sản phẩm tài chính có chiều sâu.

Theo dự thảo lần 1 của đề án Chiến lược phát triển, VIFC-HCMC có 4 nhóm sản phẩm chính: thị trường vốn quốc tế, dịch vụ tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số và Fintech, các sản phẩm dịch vụ tài chính phục vụ thị trường ngách.

Dự kiến 12-18 tháng tới, VIFC-HCMC tập trung phát triển một số sản phẩm cụ thể từng nhóm. Ví dụ, thị trường vốn quốc tế ưu tiên phát triển trái phiếu doanh nghiệp và địa phương, hoạt động IPO, dịch vụ chuyên ngành hỗ trợ.

Chiều 11/2, Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, nhận định Trung tâm tài chính quốc tế cần 5-10 năm để kiểm chứng thành công, nên khối lượng việc cần giải quyết trong thời gian này rất lớn.

Ông Võ Trí Thành cũng đánh giá 5 năm tới là giai đoạn Trung tâm tài chính bắt đầu vận hành và xây dựng tên tuổi. “Nhưng để đạt được các mục tiêu lớn về huy động vốn một cách có ý nghĩa, có thể cần thời gian dài hơn. Ví dụ, Dubai cũng mất 5 năm để vào top 15-20 thế giới”, ông dự báo. Hiện TP HCM xếp hạng 95 trên 120 thành phố trong Chỉ số Trung tâm Tài chính toàn cầu.

Chuyên gia kêu gọi VIFC-HCMC thu hút thêm các định chế tài chính hàng đầu để học hỏi và kéo theo nguồn lực về đào tạo, quản lý và vận hành. “Những tên tuổi lớn hàng đầu tài chính thế giới tôi chưa thấy xuất hiện nhiều”, ông Thành nói.

Theo ông, nhà đầu tư nước ngoài hiện rất quan tâm hạ tầng – bao gồm hạ tầng dữ liệu và cơ chế xử lý tranh chấp (trọng tài, án lệ) theo thông lệ tốt nhất thế giới (best practice). Trong khi, ông Lê Phụng Hào cho rằng cần có “những người giỏi nhất” để điều hành trung tâm, giúp VIFC-HCMC thực sự “cất cánh” và xứng tầm với vị thế của một siêu đô thị cạnh tranh quốc tế.

GS. TS Vũ Minh Khương gợi ý mô hình kết nối với Singapore. Ví dụ, trái phiếu do Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam phát hành nhưng niêm yết tại Trung tâm tài chính Singapore sẽ giúp đảm bảo ngay các chuẩn mực quốc tế và tính thanh khoản, từ đó giúp giảm lãi suất huy động xuống khoảng 2-3%.

Viễn Thông