Nhà toán học Đức nhận giải Abel nhờ chứng minh câu đố hóc búa suốt 60 năm
Giải thưởng được công bố ngày 19/3. Ngoài danh hiệu, Faltings sẽ nhận 7,5 triệu kroner Na Uy, tương đương 780.000 USD.
“Ông là một tượng đài trong lĩnh vực lý thuyết số”, ông Helge Holden, Chủ tịch hội đồng giải thưởng, nhận định.
Theo hội đồng, những ý tưởng và kết quả nghiên cứu của Gerd Faltings đã định hình lại lĩnh vực này, giải quyết những giả thuyết lớn tồn tại từ lâu, đồng thời thiết lập khuôn mẫu mới cho các nghiên cứu trong nhiều thập kỷ sau đó.
Faltings, 71 tuổi, nổi tiếng từ năm 1983 nhờ chứng minh bài toán về giả thuyết Mordell (1922) – vốn là nỗi trăn trở của giới toán học suốt 60 năm. Giả thuyết này cho rằng một lớp phương trình rộng lớn chỉ có thể có hữu hạn các nghiệm hữu tỉ.
Ban đầu, Faltings không đặt mục tiêu giải quyết bài toán mà chỉ hy vọng tìm thấy điều gì đó thú vị. Bản chứng minh của ông khiến các chuyên gia đầu ngành kinh ngạc, còn ông nổi tiếng chỉ sau một đêm. Kể từ đó, giả thuyết Mordell trở thành Định lý Faltings.
Vào năm 1989, khi nhà toán học Paul Vojta tìm ra một cách giải khác cho giả thuyết này, Faltings lấy cảm hứng từ đó để phát triển một công cụ mới mang tên Định lý tích Faltings. Sau đó, ông giải được một bài toán lâu đời khác – giả thuyết Mordell-Lang, được coi là một trong những thành tựu vĩ đại nhất trong sự nghiệp của mình.
Gerd Faltings. Ảnh: The Abel Prize 2026
Gerd Faltings sinh năm 1954 tại Đức, giành giải thưởng toán quốc gia ngay từ thời trung học. Sau khi lấy bằng tiến sĩ, ông làm nghiên cứu sinh tại Đại học Harvard.
“Mục tiêu lớn nhất của tôi lúc đó là có vị trí giảng dạy chính thức, để tôi có thể sống bằng nghề toán”, Faltings chia sẻ vào năm 2024.
Vào năm 1982, ở tuổi 28, ông trở thành giáo sư Đại học Wuppertal, Đức, một năm trước khi chứng minh thành công giả thuyết Mordell. Năm 1985, Faltings bắt đầu giảng dạy tại Đại học Princeton, Mỹ, và nhận giải thưởng Fields ngay năm sau.
Năm 1994, Faltings cùng gia đình chuyển về Đức để làm việc tại Viện Toán học Max Planck ở Bonn. Là một trong những nhà toán học kiệt xuất nhất nước Đức, ông đã thu hút nhiều tài năng trẻ, biến Viện Max Planck trở thành một trung tâm toàn cầu về hình học, đại số và số học.
Hiện, ông là Giám đốc danh dự của Viện và vẫn tiếp tục nghiên cứu. Ông cũng là thành viên của Hiệp hội khoa học Hoàng gia Anh, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ cùng nhiều tổ chức danh giá khác.
Giải thưởng Abel được Quốc hội Na Uy thành lập năm 2002, nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Niels Henrik Abel, nhà toán học vĩ đại nhất của Na Uy mọi thời đại. Các công trình của ông chính là nền tảng cho nhiều bước tiến công nghệ đột phá, trong đó có sự ra đời và phát triển của mạng Internet.
Hiện đây là một trong hai giải thưởng Toán học danh giá nhất thế giới, cùng với giải Fields. Trong khi giải Fields dành cho các nhà toán học dưới 35 tuổi, giải Abel không giới hạn độ tuổi.
Khánh Linh
Tin tức cập nhật 24H
-
Trung Quốc xác nhận khai trừ đảng 33 quan chức cấp cao
Đảng Cộng sản Trung Quốc công bố danh sách quan chức bị khai trừ, trong đó có cựu ủy viên Bộ Chính trị và cựu phó chủ tịch Quân ủy Trung ương.
-
Những con số sẽ định hình cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ
Những con số về tương quan đảng phái, giá nhiên liệu, tỷ lệ tín nhiệm và chi tiêu tranh cử hé lộ các yếu tố định hình cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026.
-
Iran tuyên bố chiếm quyền điều khiển, tịch thu UAV trinh sát Mỹ
Vệ binh Hồi giáo Iran tuyên bố thu giữ một UAV MQM-170 còn nguyên vẹn và bắn hạ UAV vũ trang MQ-1 Mỹ trên eo biển Hormuz.
-
Chủ tịch Quốc hội Lào sắp thăm Việt Nam
Chủ tịch Quốc hội Sonexay Siphandone và phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng phu nhân.
-
Hiện trường hai tàu cao tốc đâm nhau ở Tây Ban Nha
Hai đoàn tàu cao tốc đâm nhau ở miền nam Tây Ban Nha, khiến một toa gần như bị xé nát, ít nhất 68 người thiệt mạng.
-
Cú đâm của tàu cao tốc Tây Ban Nha khiến hành khách ‘văng ra ngoài’
Tây Ban NhaNhân chứng kể rằng vào khoảnh khắc hai tàu cao tốc đâm nhau, mọi thứ trở nên hỗn loạn và một số hành khách bị văng ra ngoài.
-
Sai lầm có thể khiến hai tàu cao tốc đâm nhau ở Tây Ban Nha
Sai sót của nhân viên điều phối trong xử lý sự cố hệ thống có thể đã dẫn đến thảm kịch tàu cao tốc đâm nhau ở Tây Ban Nha, khiến ít nhất 68 người thiệt mạng.
- Xem thêm