Theo ghi nhận tại TP HCM, từ đầu tháng 3, nhiều đại lý và doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng đã điều chỉnh bảng giá. Giá gạch từ mức 970-1.300 đồng một viên cuối năm ngoái, hiện tăng lên 1.000-1.680 đồng, tương đương mức tăng 3-25%.

Tương tự, mỗi m3 cát xây dựng từ 385.000 đồng lên 430.000 đồng, trong đó cát vàng Tây Ninh đạt 490.000 đồng. Giá đá xây dựng tăng từ 594.000 đồng lên 700.000 đồng một m3. Riêng đá đổ bê tông Bình Phước tăng từ 660.000 đồng một m3 (chưa gồm thuế) lên 740.000 đồng từ ngày 17/3, tương đương mức tăng 12%, theo báo giá của các doanh nghiệp cung ứng vật liệu.

Tại một đại lý vật liệu xây dựng lớn ở xã Bình Chánh, ông Nguyễn Văn Tám, chủ cửa hàng, cho biết nhiều khách gọi đến thắc mắc vì bảng giá tháng trước thấp nhưng khi giao tới công trình lại cao hơn. “Giá nhập từ nhà máy và chi phí vận chuyển đều tăng nên cửa hàng buộc phải điều chỉnh”, ông nói.

Theo ông Tám, cát xây dựng là mặt hàng biến động mạnh nhất, từ mức hơn 390.000 đồng một m3 năm ngoái lên gần 490.000 đồng và phải chờ nguồn hàng.

Diễn biến này cho thấy thị trường vật liệu xây dựng đang rơi vào tình trạng giá tăng nhưng nguồn cung không theo kịp, khiến nhiều thời điểm người mua phải chấp nhận chờ hàng hoặc không thể mua đủ khối lượng cần thiết.

Không chỉ cát, đá, gạch, các vật liệu chủ lực khác cũng điều chỉnh tăng. Trong thông báo gửi khách hàng ngày 9/3, Công ty TNHH kinh doanh tiếp thị xi măng Fico (YTL) cho biết sẽ tăng 100.000 đồng mỗi tấn từ ngày 16/3 do chi phí nguyên liệu đầu vào sản xuất clinker tăng. Ở mảng thép, Công ty cổ phần VAS Nghi Sơn cũng điều chỉnh giá với mức tăng 200-300 đồng một kg, theo thông báo gửi khách hàng.

Xu hướng tăng giá không chỉ diễn ra tại TP HCM mà lan rộng nhiều địa phương như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng. Ghi nhận tại Hà Nội, nhiều mặt hàng như cát, đá, bê tông đều tăng từ đầu tháng 3, với mức tăng 10-30% so với cùng kỳ năm ngoái, tùy loại vật liệu.

Nhìn nhận diễn biến trên, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch HĐQT Secoin kiêm Chủ tịch SACA, cho biết nhu cầu vật liệu xây dựng tại TP HCM và khu vực phía Nam đang tăng trong khi nguồn cung hạn chế, khiến một số mặt hàng tăng cao.

Theo ông, giá xăng dầu leo thang đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp, đặc biệt ở khâu vận chuyển và sản xuất. Với đặc thù vật liệu xây dựng là hàng hóa cồng kềnh, chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng đáng kể, nên biến động của nhiên liệu, nhất là dầu diesel, tác động trực tiếp đến chi phí logistics, từ đầu vào đến phân phối, đồng thời cộng hưởng với chi phí điện, than và nguyên liệu sản xuất.

Theo tính toán của các doanh nghiệp, giá xăng dầu thời gian qua tăng 30-50%, nên nhiều đơn vị vận tải cũng điều chỉnh giá cước đắt thêm từ 5% đến 35%. Sau khi thương lượng chia sẻ lợi nhuận, họ đồng ý tăng khoảng 10-15%.

Tuy nhiên, doanh nghiệp khó tăng giá tương ứng do sức mua thị trường yếu và cạnh tranh cao. “Phần chi phí tăng thêm chủ yếu được bù đắp bằng cách giảm biên lợi nhuận và tối ưu vận hành”, ông Kỳ nói.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp cho biết buộc điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, như rút ngắn cung đường vận chuyển, tăng tỷ lệ chở đầy, ưu tiên nguồn cung gần, đồng thời tái tổ chức kho bãi và chủ động kế hoạch vận tải để giảm chi phí. Về dài hạn, xu hướng của họ là điều hành giá theo biến động chi phí đầu vào, đi cùng tái cơ cấu sản phẩm, kiểm soát tồn kho và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Không chỉ giá tăng, nguồn cung tại một số công trình còn trở nên khan hiếm. Tại dự án thủy điện Trị An mở rộng, ông Trần Ngọc Dũng, Phó giám đốc Ban điều hành dự án, cho biết đơn vị đã kiến nghị cơ quan chức năng hỗ trợ nguồn cung, đồng thời chủ động ưu tiên nhiên liệu cho các hạng mục quan trọng để giữ tiến độ phát điện.

Theo ông, dự án đang gặp khó trong việc tìm nguồn đá dăm đạt chuẩn để trộn bê tông, trong bối cảnh nhiều công trình hạ tầng cùng triển khai khiến nguồn cung bị chia sẻ. “Các nhà thầu rơi vào cảnh có tiền cũng khó mua được vật liệu”, đại diện dự án cho biết.

Trong bối cảnh chi phí đầu vào còn biến động và nguồn cung chưa ổn định, thị trường vật liệu xây dựng rơi vào thế giá tăng nhưng khó mua, buộc cả người dân lẫn doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch, giãn tiến độ hoặc hoãn đầu tư.

Thi Hà – Thủy Trương