Xung đột Trung Đông kéo dài hơn một tháng qua đẩy chi phí logistics và sản xuất lên cao, làm giảm sức cạnh tranh xuất khẩu nông sản. Tại họp báo ngày 1/4, ông Trần Gia Long, Vụ phó Kế hoạch – Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Bộ đã triển khai loạt giải pháp ổn định nguồn cung, giá phân bón, xăng dầu để duy trì sản xuất, giảm chi phí đầu vào cho nông sản Việt.

Theo đó, để đối phó với rủi ro vận tải, Bộ liên tục cập nhật tình hình an ninh hàng hải tại Biển Đỏ, kênh đào Suez. Từ đó, cơ chế cảnh báo sớm về chi phí, bảo hiểm và thời gian giao hàng được thiết lập để doanh nghiệp chủ động ứng phó. Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại Trung Đông cũng được yêu cầu tăng cường vai trò để xử lý các tranh chấp thương mại phát sinh.

Để hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp gặp khó khăn, ông Long cho biết Bộ kiến nghị có chính sách giãn nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, hỗ trợ lưu kho bảo quản hàng hóa, đặc biệt là với ngành thủy sản và rau quả.

“Bộ đang phối hợp với các hiệp hội ngành hàng như điều, cà phê, hồ tiêu, thủy sản, lúa gạo, rau quả cập nhật tình hình đơn hàng, tồn kho, giá cả và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn theo từng ngành”, ông Long nói.

Cũng theo ông, việc tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới được các cơ quan, doanh nghiệp xúc tiến để bù đắp lượng đơn hàng thiếu hụt.

Về dài hạn, ngành nông nghiệp tập trung tái cơ cấu để tăng năng suất và giá trị sản phẩm, đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ số vào sản xuất.

Chiến lược thị trường cũng thay đổi theo hướng đa dạng hóa, từng bước giảm tỷ trọng xuất khẩu tiểu ngạch. Với thị trường nội địa, Bộ đẩy mạnh tiêu thụ các nông sản có tính thời vụ như rau, hoa, quả. Ngoài ra, các lĩnh vực phụ trợ sẽ được thúc đẩy, gắn sản xuất nông nghiệp với bảo vệ môi trường.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 3 kim ngạch xuất khẩu nhiều nhóm hàng chủ lực chịu tác động từ tình hình địa chính trị, như xuất khẩu gạo giảm khoảng 8% giá trị do chi phí vận chuyển tăng cao. Xuất khẩu gỗ cũng sụt 2,4% tại các thị trường tiêu thụ chính như châu Mỹ, châu Phi.

Nhập khẩu đầu vào cũng co hẹp đáng kể. Phân bón giảm hơn 30% khối lượng khiến giá trong nước tăng 5-11%. Chi phí tăng vọt cũng khiến sản lượng khai thác thủy sản giảm 2,7%. Dù chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản duy trì được đà tăng trưởng, việc chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá bán đang tạo ra “tác động ngầm”, thu hẹp biên lợi nhuận của toàn ngành.

Gia Chính