Đề xuất bỏ điều kiện ‘khó khăn về nhà ở’ với người thuê nhà giá phù hợp

HoREA kiến nghị người thu nhập thấp, trung bình có nhu cầu thuê nhà giá phù hợp bằng vốn Nhà nước, không phải chứng minh “khó khăn về nhà ở” trước khi thuê.

Đề xuất được Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đưa ra trong góp ý dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở 2023 ngày 12/8.

Theo dự thảo, nhà được đầu tư bằng vốn Nhà nước để cho thuê sẽ dành cho công dân Việt Nam có thu nhập thấp, trung bình và đang có khó khăn về nhà ở. HoREA cho rằng không nên đặt thêm điều kiện này, mà chỉ cần xác định người thuê thuộc nhóm thu nhập thấp, trung bình và có nhu cầu thuê nhà.

Theo Hiệp hội, nếu yêu cầu người dân phải chứng minh mình “khó khăn về nhà ở”, cơ quan quản lý sẽ phải kiểm tra, xác minh từng trường hợp. Điều này có thể làm tăng thủ tục, thời gian và chi phí, trong khi chính sách mới đang hướng tới việc phát triển nhà cho thuê và khuyến khích người dân lựa chọn thuê nhà thay vì phải mua nhà.

HoREA cũng đề nghị gọi loại hình này là “nhà cho thuê giá phù hợp” thay vì “nhà ở cho thuê”. Lý do là nhà ở cho thuê nói chung có thể bao gồm cả căn hộ trung cấp, cao cấp được cho thuê theo giá thị trường, trong khi chính sách Nhà nước đang hướng đến người thu nhập thấp và trung bình.

Không chỉ đề xuất nới điều kiện đối với người thuê, HoREA muốn mở rộng nguồn nhà cho thuê từ các chủ nhà cá nhân. Dự thảo hiện cho phép cá nhân xây dựng nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ để cho thuê. HoREA đề nghị bổ sung thêm trường hợp cá nhân có quyền sử dụng đất ở hợp pháp được xây dựng nhà ở riêng lẻ có nhiều phòng để cho thuê dài hạn.

Nếu những căn nhà này được dùng để cho người thuộc diện hưởng chính sách nhà ở xã hội thuê dài hạn, chủ nhà có thể được hưởng các ưu đãi tương tự chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội. Các công trình vẫn phải đáp ứng yêu cầu về phòng cháy chữa cháy và điều kiện để xe chữa cháy tiếp cận.

Đề xuất này hướng đến một nguồn cung nhà thuê rất lớn hiện do các cá nhân cung cấp. Theo số liệu Sở Xây dựng TP HCM dẫn, riêng khu vực nội thành (TP HCM cũ) đã có hơn 60.470 khu nhà trọ với trên 560.000 phòng cho thuê dài hạn, phục vụ hơn 1,4 triệu người. Tại Bình Dương cũ, khoảng 1,2 triệu người nhập cư, phần lớn thuê phòng trọ để ở.

Ngoài ra, Hiệp hội cũng kiến nghị cho phép cá nhân xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê. Theo Hiệp hội, chính sách này từng được quy định trong Luật Nhà ở 2014 và Luật Nhà ở 2023 nhưng không còn được thể hiện tại Điều 64 của dự thảo mới. Nếu bỏ quy định, nguồn lực từ các cá nhân đang xây nhà trọ cho thuê có thể không được huy động vào chương trình nhà ở xã hội.

Nhà ở cho thuê được Chính phủ xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Bộ Xây dựng hiện nghiên cứu các chính sách ưu đãi về đất đai và tài chính để doanh nghiệp có thêm quỹ đất, nguồn vốn đầu tư nhà cho thuê. Qua đó, chủ trương ưu tiên phát triển chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và các khu vực động lực phát triển. Bộ cũng đang xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng cho nhà cho thuê, trong đó chú trọng yêu cầu về an toàn và phòng cháy chữa cháy, nhất là với các mô hình quy mô vừa và nhỏ.

Phương Uyên