Theo Nghị định 226 sửa đổi, bổ sung một số điều các nghị định của Luật Đất đai, từ ngày 15/8 hộ gia đình, cá nhân sẽ được ghi nợ toàn bộ số tiền sử dụng tại thời điểm cấp sổ đỏ lần đầu. Họ phải thanh toán khoản nợ này trước khi chuyển nhượng, chuyển đổi, tặng cho, thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất. Trường hợp tặng cho hoặc thừa kế, nếu người nhận thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc là người thừa kế thì vẫn được tiếp tục ghi nợ.

Mức tiền sử dụng đất được ghi nợ vẫn giữ nguyên là toàn bộ số phải nộp tại thời điểm cấp sổ đỏ lần đầu. Quy định này kéo dài tới hết 31/7/2029.

Như vậy, thời gian nợ tiền sử dụng đất được kéo dài hơn, thay vì 5 năm như trước và không cố định mà gắn với thời điểm người dân thực hiện giao dịch đất đai. Việc này sẽ tạo thuận lợi cho người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp.

Hộ gia đình, cá nhân không bị áp lực trả ngay số tiền lớn, đồng thời tránh tình trạng tiền nợ tăng cao do phải áp dụng bảng giá đất mới tại thời điểm thanh toán. Người dân chỉ cần trả nợ khi phát sinh nhu cầu khai thác giá trị kinh tế từ mảnh đất như bán, thế chấp, chuyển nhượng.

Tuy vậy, quy định mới cũng đặt ra thách thức cho quản lý Nhà nước. Bởi việc kéo dài thời gian ghi nợ có thể khiến ngân sách chậm thu, tạo ra tình trạng dồn nợ nhiều năm nếu thị trường bất động sản trầm lắng, giao dịch ít phát sinh. Cùng với đó, nguy cơ thị trường phát sinh giao dịch ngầm hoặc sang nhượng không đăng ký để né tránh nghĩa vụ tài chính cũng cần được tính đến.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tiền thu sử dụng đất nửa đầu năm nay đạt hơn 243.000 tỷ đồng, gấp 2,6 lần cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, riêng Hà Nội thu gần 74.000 tỷ đồng, tăng hơn 600% cùng kỳ 2024.

Phương Uyên