Mỹ tuyên bố chiến tranh kinh tế sẽ khiến Iran ‘sụp đổ’

Washington kêu gọi đồng minh và Bắc Kinh cùng tham gia chiến dịch cô lập kinh tế nhằm vào Tehran, tuyên bố sẽ khiến chính quyền Iran sụp đổ.

“Đây sẽ là chiến dịch cô lập kinh tế được phối hợp lớn nhất trong lịch sử thế giới. Chúng tôi sẽ đến gặp họ và nói rằng: Hoặc là quý vị đứng về phía chúng tôi, hoặc là chống lại chúng tôi”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong cuộc phỏng vấn hôm 20/8, đề cập thông điệp gửi đến các đồng minh về chiến dịch kinh tế nhằm vào Iran.

Về khả năng Mỹ gây áp lực với Trung Quốc, ông nói rằng “nhiều cuộc trao đổi tốt nhất nên được tiến hành riêng tư” và kêu gọi Bắc Kinh “tham gia chương trình”. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến thăm Nhà Trắng ngày 24/9.

Bộ trưởng Bessent đề nghị các nước hỗ trợ hành động của Washington nếu không muốn đối mặt với hậu quả. “Đã đến lúc các đồng minh và phần còn lại của thế giới phải đưa ra quyết định”, ông nói.

Quan chức Mỹ khẳng định nền kinh tế Iran sẽ bị “nghiền nát”, khiến Tehran bị hạn chế về khả năng thể hiện sức mạnh thông qua các lực lượng ủy nhiệm. Ông thêm rằng chiến dịch kinh tế đồng nghĩa Mỹ có thể không gia tăng hoạt động quân sự chống lại Iran “vào thời điểm hiện tại”.

Mỹ đã ban hành hàng loạt lệnh trừng phạt kinh tế mới kể từ khi Tổng thống Donald Trump phát động chiến dịch tấn công Iran hồi cuối tháng 2, nhưng chính quyền nước này vẫn đứng vững. Dù vậy, ông Bessent nhấn mạnh các biện pháp trừng phạt mới sẽ phát huy hiệu quả và Mỹ sẽ khiến chính quyền Iran “sụp đổ”.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ dự kiến họp báo trong ngày 21/8 để trình bày chi tiết về chiến dịch gây áp lực kinh tế mới.

“Chúng tôi đã ở trong giai đoạn mới, công cụ hiệu quả nhất mà Mỹ đang có là gây áp lực kinh tế”, Phó tổng thống JD Vance cho biết và cảnh báo khả năng Iran cũng gây áp lực kinh tế với Mỹ.

Theo hãng thông tấn AFP, bình luận của ông Bessent đánh dấu lần đầu giới chức cấp cao Mỹ nhắc đến vấn đề thay đổi chế độ ở Iran, vốn không được đề cập từ đầu xung đột. Tổng thống Trump những tháng qua khẳng định mục tiêu của Washington là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ông Trump ngày 19/8 thông báo khởi động chiến dịch quy mô lớn nhắm vào nền kinh tế Iran, đe dọa trừng phạt bất cứ nước nào hỗ trợ Tehran. Tổng thống Mỹ tuyên bố đây sẽ là chiến dịch kinh tế “gây thiệt hại nặng nề nhất” từng được thực hiện nhắm vào một quốc gia, cũng là “cuộc chiến tranh kinh tế và sự cô lập ở cấp độ chưa từng có”.

Iran đã bác bỏ kế hoạch của ông Trump. “Cái gọi là ‘Chiến dịch kinh tế’ thực chất là động thái đánh lạc hướng khỏi chính cuộc khủng hoảng của nước Mỹ: khoản nợ quốc gia lớn chưa từng có và chi phí lãi suất tăng vọt”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi phát biểu hôm 20/8.

Bộ Ngoại giao Iran gọi các biện pháp trừng phạt của Mỹ là “khủng bố kinh tế và tội ác chống lại loài người”.

Theo AFP, bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế nặng nề và chiến dịch phong tỏa hàng hải của Mỹ ở vịnh Ba Tư, Iran vẫn tìm được cách để tiếp tục xuất khẩu dầu, với Trung Quốc là khách hàng lớn nhất. Tehran đang vận hành lực lượng được gọi là “đội tàu bóng tối” gồm các tàu chở dầu để lách biện pháp cấm vận.

Phạm Giang (Theo AFP, Al Jazeera)