Dự kiến giảm thu gần 34.000 tỷ đồng thuế thu nhập cá nhân năm nay

Thu thuế thu nhập cá nhân năm nay ước đạt 203.200 tỷ đồng, thấp hơn dự toán gần 34.000 tỷ, do điều chỉnh chính sách thuế và kỳ kê khai.

Theo báo cáo công khai dự toán ngân sách nhà nước của Bộ Tài chính, thu thuế thu nhập cá nhân năm 2026 dự kiến thấp hơn so với kế hoạch và giảm so với năm ngoái.

Cụ thể, khoản thu thuế thu nhập cá nhân cả năm ước đạt 203.200 tỷ đồng, giảm 33.800 tỷ đồng, tương đương 14,3% so với dự toán và thấp hơn 13,6% so với năm ngoái. Trong 9 tháng, khoản thu này mới đạt khoảng hai phần ba kế hoạch năm.

Bộ Tài chính cho biết nguyên nhân là việc nâng mức giảm trừ gia cảnh, thay đổi biểu thuế lũy tiến từ 7 xuống 5 bậc theo Luật Thuế thu nhập cá nhân. Việc chuyển kỳ kê khai từ hàng tháng sang hàng quý cũng ảnh hưởng đến tiến độ thu.

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, từ 1/1/2026, biểu thuế lũy tiến giảm từ 7 xuống 5 bậc, với thuế suất thấp nhất 5% áp dụng cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng một tháng. Mức thuế suất cao nhất 35% áp dụng cho phần trên 100 triệu đồng.

Cùng với đó, mức giảm trừ gia cảnh tăng từ 11 lên 15,5 triệu đồng một tháng với người nộp thuế, từ 4,4 lên 6,2 triệu đồng với mỗi người phụ thuộc.

Ngoài thuế thu nhập cá nhân, thu thuế bảo vệ môi trường năm nay dự kiến hụt khoảng 26.200 tỷ đồng, tương đương gần 60% dự toán. Nguyên nhân chủ yếu là thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng một lít từ cuối tháng 3, nhằm bình ổn giá nhiên liệu trong nước trước biến động thị trường năng lượng thế giới do xung đột Trung Đông.

Dù một số khoản thu không đạt kế hoạch, tổng thu ngân sách năm nay vẫn ước đạt gần 3,06 triệu tỷ đồng, vượt dự toán khoảng 21%. Các khoản thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và tiền sử dụng đất đều cao hơn kế hoạch.

Trong đó, tiền sử dụng đất dự kiến khoảng 640.300 tỷ đồng, vượt dự toán 166.200 tỷ, là một trong những khoản đóng góp lớn vào phần tăng thu ngân sách.

Bộ Tài chính cho biết Chính phủ tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, với quy mô khoảng 360.000 tỷ đồng. Khoản này bao gồm tiền được miễn, giảm và tiền được lùi thời hạn nộp.

Năm 2027, Chính phủ dự kiến thu ngân sách khoảng 3,33 triệu tỷ đồng, tăng hơn 9% so với ước thực hiện năm nay. Phương án được xây dựng trên giả định tiếp tục một số chính sách miễn, giảm thu để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Tổng chi ngân sách năm tới dự kiến hơn 4 triệu tỷ đồng, ưu tiên tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển (gần 1,77 triệu tỷ, chiếm 43%). Bội chi dự kiến ở mức 4,5% GDP. Phương án này đang được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Phương Dung