“Vấn đề các lực lượng nước ngoài hiện diện tại thực địa có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói ngày 24/8 trong họp báo cùng Thủ tướng Canada Mark Carney, bình luận về các đảm bảo an ninh cho Ukraine một khi chiến sự kết thúc.

Thủ tướng Carney, trong chuyến công du đầu tiên tới Ukraine kể từ khi nhậm chức tháng 3, bổ sung rằng Canada không loại trừ khả năng đưa quân đến Ukraine như một phần của các bảo đảm an ninh.

“Chúng ta cần chấm dứt giao tranh, cần một lệnh ngừng bắn, một hiệp định đình chiến để chấm dứt giết chóc”, ông Carney nhấn mạnh.

Ông Carney nhấn mạnh yếu tố cốt lõi trong các bảo đảm an ninh cho Ukraine là xây dựng quân đội mạnh cho Ukraine. Canada đang phối hợp với đồng minh để làm rõ phương án bảo đảm an ninh trên bộ, trên không và trên biển cho Kiev.

Các nước châu Âu thời gian qua nhiều lần đề cập khả năng triển khai một lực lượng an ninh đa quốc gia đến Ukraine nhằm đảm bảo an ninh một khi chiến sự chấm dứt. Tổng thống Zelensky hôm 5/4 từng khẳng định Anh và Pháp dẫn đầu nỗ lực này, đã “đạt được tiến triển thực chất” trong phát thảo cách thức triển khai.

Ngày 19/8, truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin tiết lộ khoảng 10 nước châu Âu sẵn sàng điều lực lượng đến Ukraine một khi hòa bình được tái lập. Giới chức châu Âu cũng đã thảo luận về quy mô lực lượng và vị trí đóng quân tiềm năng.

Ở giai đoạn đầu, lực lượng đa quốc gia với nòng cốt là binh sĩ châu Âu, trong đó có hàng trăm quân nhân Anh và Pháp, sẽ triển khai cách xa tiền tuyến để giúp đỡ quân đội Ukraine huấn luyện và bổ sung nhân lực.

Trong giai đoạn sau, các bên muốn Mỹ hỗ trợ bằng cách chia sẻ thông tin tình báo, giám sát biên giới, cung cấp vũ khí và có thể là cả bảo đảm phòng không. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh Mỹ sẽ không đưa quân đến Ukraine, để châu Âu làm “tuyến phòng thủ đầu tiên” trong vấn đề này.

Tổng thống Trump gần đây đang đẩy mạnh nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt chiến sự Ukraine. Ông họp thượng đỉnh với Tổng thống Putin ngày 15/8 ở Alaska, sau đó gặp các lãnh đạo châu Âu và Tổng thống Zelensky tại Nhà Trắng hôm 18/8.

Các sự kiện làm dấy lên kỳ vọng về cuộc gặp trực tiếp giữa ông Putin và ông Zelensky. Lãnh đạo Nga và Ukraine ban đầu đều tỏ ra sẵn sàng với phương án này, nhưng diễn biến sau đó cho thấy triển vọng hòa đàm rất mong manh.

Nga ngày 21/8 nói Ukraine dường như không quan tâm đến “hòa bình lâu dài”, cáo buộc Kiev đang tìm kiếm những đảm bảo an ninh hoàn toàn không phù hợp với yêu cầu của Moskva. Trong khi đó, ông Zelensky chỉ trích Nga “tìm cách né tránh gặp mặt”, cho rằng Moskva không muốn chấm dứt chiến sự.

Thanh Danh (Theo AFP, Kyiv Independent, Ukrainska Pravda)