Phát biểu tại bữa tối với các CEO công nghệ lớn hôm 4/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ “rất sớm” áp thuế chip của các công ty không chuyển sản xuất về Mỹ. Tuy nhiên, thời điểm và mức thuế cụ thể chưa được tiết lộ. “Chúng tôi sẽ áp một mức thuế khá đáng kể, không quá cao nhưng đủ lớn, với điều kiện nếu họ đang đến, xây dựng hoặc có kế hoạch đầu tư tại Mỹ thì được miễn”, ông nói.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1, ông Trump coi thuế quan là trụ cột trong chính sách đối ngoại, dùng làm đòn bẩy đàm phán lại các hiệp định thương mại với các nước và áp lực để doanh nghiệp đến Mỹ đầu tư sản xuất.

“Ví dụ, tôi cho rằng CEO Apple Tim Cook sẽ ổn”, Tổng thống minh họa cho điều kiện không đầu tư ở Mỹ thì phải chịu thuế. Hãng sản xuất iPhone mới đây đã nâng tổng cam kết đầu tư tại Mỹ lên 600 tỷ USD trong 4 năm tới.

Tháng trước, ông Trump từng tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế 100% với chip bán dẫn nhập khẩu, nhưng không áp dụng với các công ty đã sản xuất hoặc cam kết sản xuất tại Mỹ. Tập đoàn chip Đài Loan TSMC cùng các nhà sản xuất Hàn Quốc như Samsung và SK Hynix đã công bố kế hoạch đầu tư xây dựng nhà máy tại Mỹ.

Năm 2022, Quốc hội Mỹ thông qua chương trình trợ cấp nghiên cứu và sản xuất chất bán dẫn trị giá 52,7 tỷ USD nhằm thúc đẩy các công ty quay về hoặc đến Mỹ sản xuất. Bộ Thương mại Mỹ dưới thời tổng thống Joe Biden đã thuyết phục 5 công ty bán dẫn hàng đầu đặt nhà máy chip tại nước này như một phần của chương trình. Theo một thống kê vào 2024, Mỹ sản xuất khoảng 12% chip bán dẫn trên toàn cầu, giảm so với mức 40% năm 1990.

Theo Reuters, các lãnh đạo công nghệ ngày càng thân thiện hơn với ông Trump trong nhiệm kỳ hai. Khoảng 20 lãnh đạo các tập đoàn lớn như CEO Apple Tim Cook, Nhà sáng lập Meta Mark Zuckerberg, CEO Oracle Safra Catz tham dự bữa tối cùng ông Trump. Tại sự kiện, nhiều khách mời như CEO OpenAI Sam Altman hay Đồng sáng lập Google Sergey Brin đã ca ngợi lập trường ủng hộ doanh nghiệp và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) của Tổng thống.

Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk không tham dự bữa tối sau cuộc cãi vã với ông Trump vào tháng 6. Tỷ phú cho biết trên mạng xã hội X rằng ông được mời nhưng không thể tham dự nên cử đại diện.

Phiên An (Reuters, CNBC)