Tình trạng gián đoạn nguồn cung khí đốt (gas) do ảnh hưởng xung đột Trung Đông đang giáng đòn mạnh vào đời sống người dân Ấn Độ. Mỗi ngày, quốc gia này tiêu thụ khoảng 191 triệu mét khối gas, gần một nửa đến từ nguồn nhập khẩu. Việc vận chuyển bị đình trệ đã khiến nước này mất đi khoảng 60 triệu mét khối từ Trung Đông. Tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo theo làn sóng hoảng loạn, khiến người dân tại các thành phố lớn như Delhi, Noida và Lucknow phải xếp hàng dài chờ nạp bình gas (LPG) đun nấu.

Tại Bengaluru, Chennai và nhiều thành phố lớn, các chủ nhà hàng đang phải quay cuồng khi giá gas chợ đen bị đẩy lên gấp 5 lần nhưng vẫn khan hiếm. Hàng loạt quán ăn phải treo biển đóng cửa vì không kham nổi chi phí nhiên liệu.

Trong bối cảnh bế tắc, ông Ashok Urs, 65 tuổi, cựu nhân viên của Tập đoàn Dầu khí và Khí tự nhiên Ấn Độ, bỗng trở thành tâm điểm chú ý nhờ một phát minh từ 6 năm trước: chiếc “bếp tên lửa” (rocket stove) siêu tiết kiệm củi.

“Ở nhiều vùng nông thôn, người dân đun nấu lộ thiên khiến tiêu hao lượng lớn củi và tạo ra khói đen độc hại. Tôi muốn tạo ra một công cụ khắc phục nhược điểm này”, ông Urs giải thích.

Ban đầu, chiếc bếp có giá 3.000 rupee (khoảng 900.000 đồng) giúp các hộ nghèo ở bang Karnataka thoát khỏi cảnh khói mù mịt. Tuy nhiên, khủng hoảng năng lượng đã đưa thiết bị này vào các nhà bếp thương mại ở đô thị sầm uất.

Sự khan hiếm gas khiến các cơ sở sản xuất “bếp tên lửa” rơi vào tình trạng quá tải. Một nhà phân phối tại Chennai tiết lộ, mỗi ngày họ nhận được hơn 1.000 cuộc gọi đặt hàng nhưng đành bất lực từ chối vì không kịp sản xuất.

Trên thị trường, các mẫu bếp gia đình hiện dao động 8.000-17.500 rupee, trong khi các mẫu bếp công nghiệp cỡ lớn có giá lên tới 350.000 rupee (hơn 100 triệu đồng). Do thời gian chờ giao hàng kéo dài tới 40 ngày, nhiều chủ quán ăn đã phải tự mày mò, mua vật liệu về hàn xì, lắp ráp những chiếc bếp tương tự để duy trì buôn bán.

Sở dĩ ông Urs gọi đây là “bếp tên lửa” vì khi hoạt động tối đa công suất, ngọn lửa phụt lên mạnh mẽ và phát ra âm thanh vù vù giống tiếng động phát ra từ tên lửa.

Bí mật của chiếc bếp nằm ở cấu trúc buồng đốt hình chữ L, được bọc lớp vật liệu cách nhiệt cực dày như đất sét, gốm hoặc xi măng nhẹ. Lượng không khí lạnh bên ngoài hút mạnh vào cửa ngang, cung cấp lượng oxy dồi dào. Nhờ lớp cách nhiệt, nhiệt độ trong buồng đốt bị đẩy lên cực cao, đốt sạch hoàn toàn củi và cả các khí gas sinh ra từ gỗ, giúp bếp giảm đáng kể lượng khói đen.

Toàn bộ nhiệt lượng bị ép đi thẳng lên miệng bếp thay vì tản ra xung quanh. Nhờ đó, người dùng chỉ cần một nắm củi vụn, lá khô hay gáo dừa là đủ đun sôi nồi canh lớn trong thời gian ngắn. Kết cấu vững chãi của bếp cũng gánh được sức nặng của các loại nồi chảo công nghiệp, hoàn toàn đủ sức thay thế bếp gas.

Sự trỗi dậy của “bếp tên lửa” không chỉ là câu chuyện về tính thích ứng linh hoạt trong khủng hoảng, mà còn cho thấy những thiết kế cơ học thuần túy, bền bỉ đôi khi lại là điểm tựa vững chắc nhất khi các nguồn cung ứng hiện đại đứt gãy.

 

 

“Cơn sốt’ bếp giữa khủng hoảng khí đốt ở Ấn Độ

Bảo Nhiên (Theo Hindu)