Động thái của EP diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – châu Âu gần đây leo thang vì vấn đề Greenland. Theo kế hoạch, vài tuần tới, EP sẽ bỏ phiếu về việc gỡ bỏ thuế với hàng công nghiệp của Mỹ – một trong các điều khoản của thỏa thuận.

Việc hoãn phê chuẩn không đồng nghĩa thỏa thuận đổ bể. Tuy nhiên, động thái này là thông điệp phản đối mạnh mẽ với Nhà Trắng. Các nghị sĩ EU cho rằng việc này có thể khiến doanh nghiệp Mỹ lo ngại.

“Đây là một đòn bẩy rất mạnh. Tôi không cho rằng các doanh nghiệp sẽ chấp nhận từ bỏ thị trường châu Âu”, Valerie Hayer – Chủ tịch nhóm nghị sĩ trung dung trong EP nói với các phóng viên.

Sau động thái này của châu Âu, khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thụy Sĩ) ngày 21/1, ông Trump cũng chỉ trích tình hình kinh tế của các nước châu Âu. Ông đánh giá chi tiêu công tại các nước này “ngày càng phình to”. Cùng với các chính sách về di cư và thương mại, một số khu vực ở châu Âu đã trở nên “không còn nhận ra nổi” so với trước đây.

Tổng thống Mỹ cho rằng châu Âu nên vận hành nền kinh tế theo cách giống Mỹ hơn, và “làm những gì chúng tôi đang làm”. “Tôi yêu châu Âu và muốn thấy châu Âu phát triển tốt, nhưng châu Âu đang đi sai hướng”, ông nói.

Tuần trước, ông Trump dọa tăng thuế nhập khẩu với 8 nước vì vấn đề Greenland. Các quốc gia này gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Nhóm này có 6 nước thuộc EU, trong đó có các đầu tàu kinh tế như Pháp và Đức. Các lãnh đạo EU dự kiến tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tại Brussels vào tối ngày 22/1 để thảo luận về việc này.

EU đang cân nhắc nhiều phương án phản ứng nếu ông Trump không rút lại lời đe dọa, như tạm dừng thực hiện thỏa thuận thương mại và áp thuế trả đũa với 93 tỷ euro (108 tỷ USD) hàng hóa Mỹ. Phương án áp thuế này đã được thống nhất vào thời điểm căng thẳng thương mại EU – Mỹ lên đỉnh điểm năm ngoái, nhưng sau đó bị hoãn tới ngày 6/2, nhằm tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện.

Ngoài ra, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng đang thúc đẩy việc kích hoạt công cụ chống cưỡng ép thương mại (ACI) của EU, hay còn gọi là “bazooka thương mại“. Tuy nhiên, công cụ này chưa từng được sử dụng và có thể kéo theo nhiều hệ quả về kinh tế – chính trị.

Hà Thu (theo AFP)