Tôi dự định xây nhà trên khu đất diện tích khoảng 80 m2, nơi tôi ở thời tiết có xu hướng diễn biến thất thường, từng xuất hiện mưa bão và mưa đá. Gần đây nhiều nơi xuất hiện mưa đá gây thủng mái, tôi băn khoăn chọn vật liệu lợp mái như thế nào để vừa chịu va đập tốt, vừa bền và tối ưu chi phí.

Tôi mong chuyên gia tư vấn giải pháp phù hợp, đảm bảo độ bền công trình và hạn chế chi phí sửa chữa trong quá trình sử dụng lâu dài.

Độc giả: Phạm Hoàng

Chuyên gia tư vấn:

Mái nhà là hệ kết cấu hoàn chỉnh gồm lớp chịu lực, lớp lợp, khung đỡ, bộ phận liên kết, chống thấm và thoát nước. Với khu vực có nguy cơ hay xảy ra mưa đá, gia chủ không nên chỉ chọn mái theo tiêu chí rẻ, mát hoặc đẹp, mà cần ưu tiên khả năng chịu va đập và độ ổn định khi mưa đi kèm dông lốc.

Thực tế, mưa đá từng làm thủng mái fibro xi măng, mái nhựa, tôn và làm vỡ ngói. Với nhà xây mới, mái bê tông cốt thép có khả năng chịu va đập tốt. Kết cấu bê tông hạn chế nguy cơ bị xuyên thủng khi gặp viên đá lớn, phù hợp với nhà ở lâu dài tại khu vực có thời tiết cực đoan.

Nhược điểm của phương án này là chi phí cao, tải trọng lớn, đồng thời cần xử lý chống thấm, chống nóng đúng kỹ thuật.

Giải pháp có độ bền cao, an toàn nhất là làm mái bê tông cốt thép và lợp thêm ngói hoặc tôn. Lớp bê tông đóng vai trò chịu lực chính, còn mái dốc phía trên giúp thoát nước nhanh và hạn chế tác động của mưa lên phần chống thấm. Đây là giải pháp có độ bền cao, nhưng chi phí đầu tư lớn.

Mái ngói vẫn có thể sử dụng nếu hệ khung kèo được tính toán và thi công đúng kỹ thuật. Ưu điểm của mái ngói là cách nhiệt tốt, khi hư hại có thể thay từng viên. Tuy nhiên, ngói vẫn có thể vỡ khi gặp mưa đá lớn. Gia chủ không nên xem mái ngói là giải pháp chống mưa đá, nhất là khi bên dưới không có sàn bê tông, trần đệm hoặc lớp bảo vệ thứ hai.

Mái tôn có ưu điểm thi công nhanh, chi phí thấp, tải trọng nhẹ. Tuy nhiên, tôn mỏng dễ bị móp, thủng hoặc biến dạng khi gặp mưa đá cường độ lớn. Nếu chọn mái tôn, nên dùng loại có độ dày phù hợp, bề mặt được mạ chống ăn mòn, hệ xà gồ chắc, để tránh thủng hay bị tốc khi mưa đi kèm gió mạnh.

Với mái bằng, gia chủ cần đặc biệt chú ý thoát nước và chống thấm. Mái bằng nếu không có độ dốc kỹ thuật, phễu thu và ống thoát đủ năng lực có thể bị đọng nước sau mưa lớn, từ đó gây thấm xuống không gian bên dưới. Với mái dốc, độ dốc cần đủ để nước thoát nhanh, giảm thời gian tiếp xúc của mưa trên bề mặt mái.

Kiến trúc sư Bùi Thái
Công ty T&PAC Architects