Zheng Wenqi, 42 tuổi, gần như không biết tiếng Anh, nhưng hiện có thể dạy con trai 9 tuổi mỗi ngày nhờ chiếc “mặt nạ dịch thuật” giá 375 USD. Thiết bị này sử dụng AI, khi Zheng nói tiếng Trung, máy dịch ngay sang tiếng Anh.

Người mẹ cho biết đeo mặt nạ khoảng một tiếng mỗi ngày. Tuy bản dịch đôi khi còn cứng nhắc, nhưng sau một tháng, con trai cô có thể tự tin nói chuyện bằng tiếng Anh. Còn cô con gái 5 tuổi mô tả được những việc đơn giản, như mặc quần áo và đi giày.

“Đến giờ học, cả nhà tự động chuyển sang nói tiếng Anh”, bà mẹ ở Hắc Long Giang trả lời trên New York Times.

Tại Hồ Nam, Li Linyun tiết kiệm được hàng trăm USD thuê gia sư nhờ chatbot Doubao. Nữ phụ huynh thấy AI không chỉ giảng bài tốt hơn mà còn có thể chấm điểm bài tập của con qua ảnh chụp.

“AI là giáo viên 24/24, cực kỳ hiểu biết và không bao giờ biết mệt mỏi”, Li nhận xét, cho biết không còn “phát điên” mỗi khi kèm con gái 10 tuổi học bài.

Theo China Daily, tại Trung Quốc, bài tập về nhà thường được gửi qua các nhóm trên mạng xã hội, phụ huynh phải cập nhật, báo với giáo viên về tiến độ. Vì thế, nhiều người thuê gia sư hoặc gửi con đến lớp học thêm. Theo một khảo sát năm 2016 của Hiệp hội Giáo dục Trung Quốc, hơn 75% học sinh 6-18 tuổi đi học thêm sau giờ học.

Tuy nhiên, lệnh cấm dạy thêm từ năm 2021, cùng bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm khiến nhiều gia đình xem xét lại chi phí học hành của con.

Tháng 8 năm ngoái, giới chức ban hành hướng dẫn ứng dụng AI vào mọi cấp học, trong nỗ lực hướng đến mục tiêu thành cường quốc giáo dục. Kể từ đó, việc áp dụng AI dần trở nên phổ biến.

Các trường học đã tích hợp hàng loạt thiết bị và phần mềm hỗ trợ AI vào dạy và học, như vở bài tập cá nhân hóa, các mô hình có thể chấm điểm hàng loạt bài kiểm tra trong vài phút.

Ở bên ngoài, các “phòng học AI” xuất hiện ngày càng nhiều, với khoảng 50.000 trung tâm cung cấp dịch vụ, hướng đến nhóm 8-18 tuổi. Học sinh ngồi yên lặng trong các ô nhỏ, mắt dán vào màn hình máy tính bảng. Các em được chữa bài tập, lặp đi lặp lại kiến thức, hay thay đổi bài học và chỉ có AI giám sát. Giáo viên chỉ quan sát, khuyến khích.

Mô hình này được quảng cáo là không gian tự học cá nhân hóa lý tưởng để thay thế các trung tâm dạy thêm, tránh vi phạm lệnh cấm của giới chức. Song May Zeng, 24 tuổi, người giám sát ở một phòng học AI, nói phụ huynh thực ra chỉ quan tâm đến việc có chỗ để gửi con cái.

Các nhà giáo dục cho rằng lợi ích của AI đã bị thổi phồng quá mức, thậm chí gây hại khi hạn chế tương tác xã hội của trẻ em, khiến suy yếu kỹ năng học tập.

Ông Zheng Shuliang, giám đốc một công ty khởi nghiệp với các “buồng trị liệu AI” ở gần 200 trường học, thấy học sinh thậm chí không nói chuyện với giáo viên.

“Các em thích nói chuyện với AI bên trong những buồng nhỏ đó hơn”, ông nói.

Bất chấp những hoài nghi, Yin Xingyu ở Thâm Quyến vẫn tin làm quen với AI là sớm chuẩn bị cho tương lai. Cô dùng DeepSeek để lập trình trò chơi từ vựng tiếng Anh cho con và dự định con dùng chatbot để tìm ý tưởng cho bài luận khi lớn lên.

“Rất có thể đó là xu hướng tương lai, và tôi muốn con bé làm quen với điều đó từ khi còn nhỏ”, Yin cho biết.

Doãn Hùng (Tổng hợp)