Chiều 8/4, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).

Chính phủ đề xuất bổ sung 8 nội dung vào dự luật, trong đó có quy định về phát triển khu kinh tế tự do, thương mại tự do và loại hình kinh tế mới.

Theo đó, UBND TP Hà Nội có thể được quyền thành lập khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do sau khi HĐND phê duyệt. Cơ chế về tổ chức, hoạt động của các khu này thực hiện theo quy định của HĐND thành phố.

Tại Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được HĐND thành phố thông qua hồi cuối tháng 3, Hà Nội định hướng xây dựng khu thương mại tự do gắn với đô thị sân bay phía bắc (khu vực Đông Anh và Sóc Sơn).

Thực tế, hiện nay một số địa phương đã thành lập khu thương mại tự do. Chẳng hạn, Đà Nẵng lập khu thương mại hơn 1.880 ha, tương lai là trung tâm kinh tế, logistics và công nghệ tầm khu vực.

Hải Phòng cũng lập khu thương mại tự do với quy mô gần 6.300 ha vào tháng 10/2025. Cuối năm ngoái, HĐND TP HCM cũng thông qua việc lập khu thương mại tự do gắn với cụm cảng Cái Mép Hạ – Cần Giờ và mở rộng tới An Bình, Bàu Bàng. Trong đó, khu vực lõi Cái Mép Hạ có quy mô khoảng 3.800 ha, nhằm phát huy lợi thế của cụm cảng Cái Mép – Thị Vải trên tuyến hàng hải quốc tế Á – Âu và Á – Mỹ.

Về các loại hình kinh tế mới, Chính phủ đề xuất cho Hà Nội xác định không gian kinh tế tầm thấp (dưới 3.000 m) quy hoạch hạ tầng, hành lang bay cho drone vận chuyển y tế, logistics và taxi bay. Thành phố dự kiến khai thác không gian ngầm (tỷ lệ 40%) cho thương mại, bãi đỗ xe và bể chứa nước chống ngập khổng lồ.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng việc phân quyền cho TP Hà Nội nhằm phát huy vai trò chủ động trong thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách.

Tuy vậy, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thỏa làm rõ mục tiêu, cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, logistics, môi trường, y tế, giáo dục… Việc này cần đảm bảo tính đặc thù, khả thi và ổn định của chính sách.

Cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu bổ sung cơ chế để các địa phương tham gia liên kết, phát triển vùng Thủ đô được hưởng chính sách phù hợp, bảo đảm hiệu quả triển khai.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều, được Quốc hội thảo luận tại tổ vào chiều 8/4 và hội trường sáng 12/4. Dự kiến dự luật có hiệu lực từ 1/7/2026, nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.

Anh Tú