Lễ di quan diễn ra ngắn gọn, đơn giản ở quê nhà Phan Rang, vào 15h30 chiều 10/12. Từ sáng, cơn mưa lớn kéo dài suốt ba giờ khiến khu vực tổ chức tang lễ ngập sâu, nước vào đến sân nhà. Ngoài một số khách đến viếng, một số cơ quan đoàn thể, bạn hữu không thể có mặt vì đường sá xa xôi, gửi vòng hoa đến chia buồn cùng gia quyến.

Con trai Thương Tín – anh Bùi Thanh Tùng – túc trực bên quan tài của bố. Thi thoảng, anh nhìn về hướng bàn thờ, thắp lại ngọn nến bị tắt. Trong ký ức người con, lúc bé, anh hay theo chân bố đến các phòng trà, được ông dìu dắt, nhờ nhạc sĩ Thế Hiển dạy nhạc.

Lớn lên, Thanh Tùng có thời gian đi hát ở vài tụ điểm nhưng không đủ sống nên bỏ nghề, chuyển sang bán trái cây, rau củ. Điều tiếc nuối lớn của Thanh Tùng là khi bố bệnh tật, do hoàn cảnh khó khăn, anh không thể lo lắng chu toàn cho ông. Mỗi khi có chút tiền, anh liền biếu bố lo thuốc thang. “Bố tôi ít nói nên những ngày gần đất xa trời, ông không chia sẻ gì về tâm nguyện dang dở”, anh nói.

Một số hàng xóm, khán giả đến tiễn đưa ông lần cuối. Khán giả Thái Minh Đức, làm nghề thợ mộc, cho biết nghỉ làm để cùng vợ theo xe tang đến nơi an táng, tiễn biệt thần tượng một thời. Chị Thúy, 49 tuổi, định cư ở Mỹ, cho biết về quê thăm gia đình gần đây thì hay tin nghệ sĩ qua đời. Thời thơ ấu, nhà chị cách nhà Thương Tín chỉ vài căn, song ít có cơ hội tiếp xúc do ông hay đi diễn. Những năm sau này, nghệ sĩ về quê thường xuyên, chị có dịp gần gũi, trò chuyện nhiều hơn. Mỗi lần chị qua nhà chơi, ông hay làm món sữa chua đãi chị. “Với tôi, sau bao thăng trầm, ông vẫn là gương mặt tài hoa bậc nhất màn ảnh”, chị nói.

Gần hai ngày qua, tang lễ được tổ chức trang nghiêm, riêng tư. Gia đình yêu cầu khách đến viếng không chụp ảnh, quay video để tránh tình trạng livestream ồn ào như nhiều đám tang người nổi tiếng. Một số đồng nghiệp như Hồng Tơ, Hữu Nghĩa gửi vòng hoa, tưởng nhớ Thương Tín từ xa. Do lịch trình cá nhân, diễn viên hài Hồng Tơ không thể thu xếp từ TP HCM về Phan Rang thăm viếng. “Đến giờ, tôi vẫn bàng hoàng trước tin anh qua đời. Vĩnh biệt anh, diễn viên lẫy lừng của điện ảnh Việt”, Hồng Tơ nói.

 

 

Phút đưa tiễn diễn viên Thương Tín về nơi an nghỉ

Nghệ sĩ Hai Nhất – từng đóng cùng Thương Tín trong Biệt động Sài Gòn, Săn bắt cướp – tiếc nuối khi không thể có mặt trong buổi đưa tiễn. Hợp tác cùng nhau qua nhiều phim kinh điển, Hai Nhất ngưỡng mộ đồng nghiệp ở cách tìm tòi, đào sâu từng nhân vật trước khi nhập vai. Theo ông, dù diễn vai tâm lý hay hình sự, chính hay phản diện, Thương Tín đều biết cách tạo màu sắc riêng biệt.

Sau này, cả hai ít có cơ duyên đóng chung, không còn giữ liên lạc. Năm 2017, họ hội ngộ trong phim truyền hình Kẻ giấu mặt. Theo ông, thời điểm đó, Thương Tín có phần gầy yếu hơn nhưng nhiệt huyết diễn xuất chưa giảm, giọng thoại vẫn đầy biểu cảm.

Từ Mỹ, diễn viên Yến Vy hồi tưởng kỷ niệm cùng Thương Tín đóng tác phẩm Đêm Bến Tre (năm 2002) của đạo diễn Trần Phương. Dạo ấy, Thương Tín dốc lòng hướng dẫn cho cô và nhiều gương mặt mới như Lê Quang Thanh Tâm, Hàn Thái Tú cách nhập vai, lấy tâm lý nhân vật. Diễn viên cho biết với tuổi đời, tuổi nghề cách biệt, lẽ ra cô phải xưng hô “cháu – chú”. Nhưng ông nói: “Nghệ sĩ mình tôn trọng, quý mến nhau là được, không cần quan trọng chuyện danh xưng”. Trong phần giao lưu, khi được Thương Tín mời song ca bài Sông quê, cô bất ngờ với lối hát vọng cổ mùi mẫn của ông.

“Ai rồi cũng ra đi, có người được thương hoặc không, âu cũng là lẽ thường. Với tôi, anh luôn là người anh lớn, nghệ sĩ gạo cội với cái tâm làm nghề đáng trân trọng”, Yến Vy nói.

Thương Tín sinh năm 1956, lớn lên trong một gia đình đông con ở quê nghèo miền Trung, anh cả của tám người em. Hơn 10 tuổi, ông dần mê diễn xuất khi xem các trích đoạn kịch của Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng, thuộc làu lời thoại các vở như Lá sầu riêng, Dưới hai màu áo. Lớn lên, ông thi vào Trường Quốc gia Âm nhạc – Kịch nghệ (nay là Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM), khoa Thoại kịch. Sau bốn năm học, Thương Tín dần bước vào nghề, khởi điểm là diễn viên của Đoàn kịch nói Nam bộ (sau này đổi tên thành đoàn kịch Cửu Long Giang).

Tại đoàn Kim Cương, Thương Tín đóng cặp với “kỳ nữ” Kim Cương và nổi tiếng qua nhiều vở như Bông hồng cài áo, Vực thẳm chiều cao, Huyền thoại mẹ, Tanhia, Trà hoa nữ. Về sau, ông tham gia điện ảnh và ghi dấu ấn trong Ván bài lật ngửa, SBC, Biệt động Sài Gòn, Chiến trường chia nửa vầng trăng. Một giai đoạn, Thương Tín nằm trong số diễn viên có mức cátxê hàng đầu của điện ảnh miền Nam, được nhiều đạo diễn săn đón.

Thập niên 1990, Thương Tín tiếp tục là cái tên được quan tâm của điện ảnh tư nhân, góp mặt ở hàng trăm dự án phim nhựa lớn nhỏ, đa thể loại từ hình sự đến tâm lý. Năm 2000, ông dần vắng bóng màn ảnh, chủ yếu đóng vai phụ và được nhớ đến qua những câu chuyện đời tư.

 

 

Thương Tín trong “Biệt động Sài Gòn”

Tháng 2/2021, nghệ sĩ nhập viện vì đột quỵ, được một số đồng nghiệp kêu gọi quyên góp. Từ đầu năm 2022, sau khi phục hồi, ông chuyển hướng ca hát ở một số sự kiện, đêm nhạc nhỏ.

Trong hồi ký Một đời giông bão năm 2015, diễn viên từng cho biết có nhiều cuộc tình. Mối tình đầu của ông ở tuổi 19 là một hoa khôi của trường Quốc gia âm nhạc – Kịch nghệ (nay là Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM). Cả hai có một con trai, sau này theo nghề hát ở phòng trà. Sau đó, ông tiếp tục quen nhiều người khác nhưng đều tan vỡ. Người phụ nữ ông gắn bó cuối đời tên là Kim Chi, cả hai có chung một con gái, đặt tên là Thạch Thảo.

* Xem thêm: Ảnh tiễn đưa diễn viên Thương Tín về nơi yên nghỉ

Hoàng Dung – Mai Nhật