Chris Schalkx, cây viết của tạp chí CnTraveler, xuống đường khi hoàng hôn buông xuống TP HCM, mặt đường vẫn còn phả hơi nóng. Không khí rung chuyển bởi tiếng động cơ của 9 triệu xe máy và tiếng nói cười của 11 triệu dân. Tất cả tràn ra các ngõ hẻm, ban công và quán xá vỉa hè.

Khắp nơi cửa nhà đều mở toang. Những cụ ông ngồi bên ly bia đá, phụ nữ mặc đồ pijama lụa quạt lò than nướng thịt. Công viên nhỏ biến thành phòng gym công cộng trên nền nhạc pop từ những chiếc loa rè. Khung cảnh choáng ngợp và sống động.

Để cảm nhận rõ nhất, Chris chọn cách “hòa mình vào”, ngồi sau chiếc Vespa cổ do hướng dẫn viên Bùi Quân Khanh cầm lái. Chiếc xe lách qua dòng phương tiện đông đúc, những quán bar đèn neon và các cao ốc sáng đèn.

Xe lách qua những con hẻm hẹp và khu dân cư. Hướng dẫn viên kể về sự thay đổi của thành phố với tuyến metro mới và quy hoạch siêu đô thị công bố hồi tháng 7 năm ngoái. Mục tiêu biến nơi đây thành trung tâm kinh tế mới của khu vực Đông Nam Á.

Mùi rau thơm và nước mắm thoang thoảng trên phố. Hai người dừng ăn ốc xào, uống nước chanh dây tại quán cà phê nhìn ra cầu Mống – công trình do kiến trúc sư Gustave Eiffel thiết kế thời Pháp. Trong ánh đèn huỳnh quang, người phụ nữ đổ bánh xèo nhân tôm để khách cuốn ăn kèm rau sống.

Những ngày tiếp theo của Chris tại TP HCM trôi qua trong “cơn lốc màu sắc và chuyển động”, theo mô tả của anh. Cây viết này ghé những sạp rau củ ở chợ, len lỏi trong không khí đặc quánh khói nhang tại các ngôi chùa khu người Hoa và trải nghiệm những nhà hàng mới.

Rời ngoại ô thành phố, đồng bằng sông Cửu Long hiện ra với những ruộng lúa và vườn trái cây, bao quanh bởi hệ thống kênh rạch chằng chịt. Các nhánh sông Mekong chảy qua đây, cung cấp nước cho vựa nông sản chiếm hơn nửa sản lượng của Việt Nam. Trên đường, gà chạy dưới bánh xe, trong khi xe máy vụt qua chở những bao tải mít lớn.

“Đây là vựa lúa của Việt Nam. Cứ hơn 10 km, cây trồng lại thay đổi tùy theo thổ nhưỡng”, hướng dẫn viên Thuận Khúc nói.

Sáng hôm sau, đoàn đến Cần Thơ, đi thuyền thăm chợ nổi Cái Răng. Thương lái trao đổi nông sản, cá tươi trên sông. Mũi các ghe thuyền tại đây thường vẽ đôi mắt với niềm tin mang lại may mắn. Họ ghé thuyền cô Bảy, người bán hủ tiếu trên sông hơn 40 năm.

Nhóm du khách đạp xe trên đường đê, qua những đám tiệc ở làng quê. Tại huyện Cờ Đỏ, người dân vẫy chào, mời khách vào nhà uống rượu sau giờ làm việc. Chris thử rượu đế và món chuột đồng nướng.

“Họ có mọi thứ mình cần, từ cá trong ao, lúa trên đồng và nguồn nước dồi dào” , anh Thuận nói. Hướng dẫn viên cho biết người dân đã mất nhiều thế hệ đào kênh, trị thủy để ổn định cuộc sống.

Vùng đất này từng là đầm lầy, thu hút nhiều làn sóng di dân đến khai phá. Hướng dẫn viên giải thích người Việt có câu “bán anh em xa mua láng giềng gần” để nói về sự gắn kết, tương trợ lẫn nhau của người dân miền Tây.

Tinh thần ấy vẫn chảy qua mê cung sông nước đồng bằng, nơi văn hóa đa dạng như cây trồng trên đồng. Họ thăm ở các chùa Khmer vàng son nơi vị sư mặc áo cà sa quét sân và ghé làng nổi Chăm Châu Giang – nơi phụ nữ đội hijab, thay vì “xin chào” lại nói “as-salamu alaykum” (‘Bình an cho bạn’ trong tiếng Ả Rập) và dệt lụa trong nhà gỗ.

Chris cùng hướng dẫn viên lại băng qua khu rừng ngập nước và những đầm lầy đầy chim. Tuy nhiên, những khoảnh khắc “không nằm trong kịch bản” mới khiến anh nhớ mãi. Đó là lúc nghỉ chân bên quán cà phê ven đường hay khi đám trẻ hò reo “helloooo” khi cả hai đạp xe qua.

Nhịp độ xe đạp kết hợp với xe van cho một số quãng dài. Cảm giác đủ nhanh để tránh xa những điểm du lịch xô bồ nhưng đủ chậm để ngửi mùi vỏ dừa phơi nắng hay dừng uống trà ở sân sau nhà người lạ tốt bụng.

Đến chặng cuối ở thị trấn sông nước Châu Đốc, mặt trời lặn nhuộm nước đồng và biến lá cọ thành bóng đu đưa. Một chiếc thuyền trôi qua và xa xa vọng tiếng ồn ào chợ đêm. Ngày kết thúc như khi bắt đầu – trong chuyển động liên tục, đâu đó giữa đất, nước và linh hồn Việt Nam rì rầm xung quanh.

Hoài Anh (Theo CnTraveler)