Chevening là học bổng danh giá bậc nhất của Chính phủ Anh, đài thọ toàn phần học phí và sinh hoạt phí cho du học sinh bậc thạc sĩ. Khoảng 1.500 người trên toàn cầu đỗ học bổng này mỗi năm. Theo số liệu mới nhất, năm 2024 có 16 suất được trao cho sinh viên từ Sudan, 13 từ Afghanistan, Cameroon và Myanmar có 8-19 suất.

Tuy nhiên, theo The Guardian, các đơn xin visa từ bốn quốc gia nêu trên trong năm nay bị từ chối, dù có kiến nghị của Bộ Ngoại giao. Phương án với những ứng viên đã nhận học bổng chưa được công bố.

Theo Bộ Nội vụ, việc ngừng cấp thị thực cho học giả Chevening không dựa vào giá trị học bổng, mà căn cứ nguy cơ tị nạn bất hợp pháp. Trước đó, cơ quan này công bố dữ liệu giai đoạn 2021-2025 cho thấy, Anh tiếp nhận hơn 133.700 người tị nạn từ bốn quốc gia này. Dù số du học sinh chỉ chiếm 13% nhưng tăng tới 470%. Trong đó, tỷ lệ từ Myanmar tăng 16 lần, Cameroon và Sudan là hơn 3 lần, còn Afghanistan là 95%.

Người phát ngôn của Bộ Nội vụ cho biết các chương trình du học đang bị lạm dụng bừa bãi và tạo “cửa hậu” để xin tị nạn.

“Chúng tôi không có ngoại lệ với các chương trình du học để ngăn chặn sự lạm dụng ngày càng tăng trong hệ thống di trú”, người này nói, khẳng định Anh vẫn rộng cửa chào đón những tài năng xuất sắc một cách công bằng và chặt chẽ.

Chính sách thị thực du học của Anh ngày càng siết chặt trong hai năm trở lại đây. Tháng 10 năm ngoái, nước này tăng mức chứng minh tài chính trong xét thị thực du học. Tùy địa bàn, sinh viên quốc tế phải có hơn 1.170 – 1.500 bảng Anh (41-54 triệu đồng) mỗi tháng trong thời gian học tập. Mức cao nhất áp dụng với du học sinh ở London.

Từ đầu năm nay, người phụ thuộc của du học sinh, thường là vợ/chồng, phải chứng minh có trình độ tiếng Anh bậc A1 để nhập cảnh, A2 để gia hạn visa và B2 nếu muốn định cư.

Chính phủ cũng quản lý chặt các trường thông qua Bộ đánh giá tuân thủ cơ bản (Basic Compliance Assessment – BCA). Đại học phải có tỷ lệ nhập học tối thiểu 95%, trên 90% sinh viên hoàn thành khóa học mới được tuyển du học sinh. Một hệ thống xếp hạng mới được đưa ra gồm 3 mức Đỏ – Vàng – Xanh để phân loại. Trường yếu kém (Đỏ) sẽ bị hạn chế tuyển sinh.

Người nước ngoài sống tại Anh ít nhất 10 năm mới được xin định cư, thay vì 5 năm như trước, trừ khi chứng minh đóng góp rõ rệt cho kinh tế và xã hội. Nhóm có tay nghề cao và đóng góp thiết thực, như bác sĩ, kỹ sư, chuyên gia AI… được ưu tiên.

Anh có khoảng hơn 700.000 du học sinh. Quyết định siết visa khiến các đại học Anh đứng trước bài toán tài chính khó giải. Theo Viện Chính sách Giáo dục Đại học (HEPI), sinh viên quốc tế đóng góp khoảng 42 tỷ bảng cho nền kinh tế Anh mỗi năm.

Trong khi học phí cho sinh viên bản địa được khống chế ở mức 9.250 bảng, du học sinh ngoài EU phải chi trả từ 20.000 đến 68.000 bảng mỗi năm. Nhiều khảo sát cho thấy nhóm này chiếm tới 1/5 nguồn thu của các trường.

Doãn Hùng (Theo The Guardian, The Pie News)