Thông tin này được Bộ Tài chính cho biết ngày 25/11, khi hoàn thiện dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).

Theo đó, cơ quan này dự kiến báo cáo Chính phủ áp dụng cách tính thuế trên lợi nhuận (chênh lệch doanh thu và chi phí) với các hộ kinh doanh.

Cụ thể, hộ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng một năm nếu xác định được chi phí đầu vào sẽ chịu thuế suất 15% trên phần lãi. Mức này tương ứng ưu đãi thuế suất thu nhập doanh nghiệp của công ty có doanh thu tương đương.

Trường hợp không xác định được chi phí, cá nhân và hộ kinh doanh tiếp tục nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu như hiện nay, mức 0,5-2% tùy ngành nghề. Tuy nhiên, họ sẽ được trừ đi khoản thu thuộc ngưỡng không chịu thuế, trước khi tính toán. Tức là, hộ kinh doanh sẽ không phải chịu thuế trên toàn bộ doanh thu từ đồng đầu tiên như hiện hành.

Ví dụ, hộ kinh doanh thu 1,2 tỷ đồng một năm, chi phí khoảng 1 tỷ. Với quy định hiện tại, họ nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 1% trên doanh thu, tương ứng 12 triệu đồng, bất kể có chi phí hay không. Theo đề xuất mới của Bộ Tài chính tính thuế trên phần lãi, họ có thể được kê khai chi phí 1 tỷ đồng, tức thu nhập còn 200 triệu đồng. Số thuế phải nộp tính bằng thuế suất 15% của 200 triệu đồng, là 30 triệu đồng một năm.

Nếu hộ này có chi phí lên tới 1,3 tỷ đồng, nghĩa là lỗ 100 triệu trong năm thì họ sẽ không phải nộp thuế.

Hoặc với trường hợp hộ kinh doanh nhỏ, doanh thu 300 triệu đồng một năm, không xác định được chi phí. Với cách tính hiện hành, hộ này phải nộp thuế khoán 1% trên toàn bộ doanh thu, tương đương 3 triệu đồng một năm và không được miễn trừ phần doanh thu nào.

Còn theo dự kiến cách tính mới, họ được trừ ngưỡng không chịu thuế (200 triệu đồng), phần doanh thu tính thuế thu nhập chỉ còn 100 triệu đồng, tương ứng số thuế nộp là 1 triệu.

Như vậy, cách tính thuế trên phần lãi có thể được áp dụng đồng loạt, thay vì chia theo nhóm như dự kiến của Bộ Tài chính đưa ra hồi tháng 10, tại Đề án chuyển mô hình và phương pháp quản lý thuế với hộ kinh doanh. Trước đó, theo đề án, Bộ chia hộ kinh doanh thành 3 nhóm để quản lý. Trong đó, các hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng mới áp dụng thu thuế trên lợi nhuận, với thuế suất 17%. Còn lại các hộ ghi nhận doanh thu dưới 3 tỷ mỗi năm vẫn nộp trên doanh thu như hiện hành.

Hiện, ngưỡng chịu thuế áp dụng với các hộ, cá nhân kinh doanh là 100 triệu đồng một năm, dự kiến nâng lên 200 triệu đồng từ năm sau. Mức này bị chê bất cập, nên các chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề nghị cần điều chỉnh lên cao hơn.

Theo Bộ Tài chính, họ sẽ nghiên cứu tăng ngưỡng doanh thu này để phù hợp thực tế, đảm bảo công bằng cho người nộp.

Tính tới cuối 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh. Số hộ đang hoạt động ổn định (hộ khoán và kê khai) là 2,2 triệu. Số hộ có doanh thu trên ngưỡng phải nộp thuế (hơn100 triệu một năm) là 1,3 triệu hộ, chiếm 59% tổng số hộ.

Năm ngoái, tổng thu ngân sách nhà nước từ nhóm hộ, cá nhân kinh doanh là khoảng 26.000 tỷ đồng. Nửa đầu năm nay, số thu này ước đạt trên 17.000 tỷ.

Phương Dung