GreenHeal – keo dán y tế sinh học từ trà xanh là dự án của 5 học sinh trường Tiểu học, THCS và THPT IRIS, Thái Nguyên, gồm Nguyễn Phương Linh, Đoàn Gia Khiêm (cùng học lớp 10), Cao Thị Hồng Thu (lớp 11) và Đỗ Huyền Chi, Vương Khánh Linh (lớp 12).

Bằng việc kết hợp polyphenol từ lá trà, chitosan ở vỏ tôm và nano bạc (AgNPs), các học sinh tạo ra keo y tế để bôi lên vết thương hở, giúp làm dịu, kháng khuẩn và thúc đẩy tái tạo da. Đây là một trong 5 dự án giành giải nhất cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp (SV Start Up), do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức giữa tháng 4.

Ý tưởng về GreenHeal đến với Phương Linh vào mùa hè năm ngoái, khi sắp học xong lớp 9. Linh thích chơi thể thao, nên hay bị trầy xước chân, tay. Em thấy các loại băng, gạc truyền thống dễ bị dính vào vết thương, lúc gỡ ra gây đau, xót, mà lại khó phân hủy.

“Em tự hỏi về một sản phẩm bảo vệ vết thương mát dịu, an toàn hơn và không gây đau khi tháo bỏ”, Linh kể.

Nữ sinh chia sẻ ý tưởng với thầy cô, đồng thời rủ thêm 4 bạn cùng tham gia dự án. Các em được gợi ý tìm cách tận dụng nguyên liệu sẵn có, dễ tìm ở địa phương, nên nghĩ ngay tới chè xanh – đặc sản của Thái Nguyên.

Qua những tiết Giáo dục địa phương, nhóm nghiên cứu biết lá chè chứa polyphenol – chất có khả năng chống oxy hóa. Cùng đó, các em kết hợp với nano bạc để tăng tính kháng khuẩn, tiếp tục dùng chitosan tạo màng ngăn sinh học giữa vết thương và môi trường. Nhóm cho biết kiến thức về nano bạc và chitosan trong vỏ tôm được học từ môn Hóa.

Sau khi được thầy cô hướng dẫn và nhiều lần thử nghiệm, học sinh hoàn thiện quy trình tạo ra sản phẩm. Đầu tiên, lá chè già được thu gom, loại bỏ cành và làm sạch để sấy thăng hoa, nghiền mịn rồi tách chiết polyphenol. Tiếp đó, các em kết hợp dịch chiết trà với dung dịch bạc nitrat, tạo ra nano bạc rồi tiếp tục trộn với chitosan. Hỗn hợp cuối cùng được cân chỉnh theo tỷ lệ phù hợp để tạo thành keo.

Trong đó, trưởng nhóm Phương Linh theo dõi tiến độ chung, Gia Khiêm đảm nhận phát triển sản phẩm; Hồng Thu kiểm định chất lượng, thiết kế bao bì. Khánh Linh phụ trách truyền thông, marketing, còn Huyền Chi lo nghĩ cách bán hàng.

Theo Khánh Linh, phần khó nhất là tìm ra công thức. Các em từng gặp nhiều trục trặc, như keo bị quá lỏng hoặc quá nhớt, trước khi tìm được cách giải quyết là tăng tỷ lệ chitosan từ 7 lên 10% để tăng tính kết dính.

Trong quá trình nghiên cứu, nhóm được Đại học Phenikaa hỗ trợ phòng thí nghiệm, hỗ trợ đo đạc, thử nghiệm lâm sàng và mang sản phẩm đi kiểm nghiệm. Khiêm nhớ nhất lúc hoàn thành hồ sơ vòng loại SV Start Up vào tháng 8/2025, em và các bạn phải di chuyển liên tục giữa Thái Nguyên và Hà Nội để kịp hoàn thành sản phẩm.

Để có thời gian nghiên cứu vào buổi tối, nhóm học chương trình chính khóa cả ngày, làm bài về nhà từ 17 tới 18h.

“Có những hôm chúng em ở lại trường đến tận 22-23h để theo dõi từng phản ứng của các chất”, Khiêm kể.

Phụ trách phần dự toán kinh phí, Huyền Chi cho biết tới tháng 4/2026, nhóm bán được hơn 6.000 sản phẩm, với hai loại: tuýp keo và băng gạc tẩm keo. Một tuýp keo 15 ml bán với giá 35.000 đồng; còn gạc giá 18.000, đã có lãi.

Trong khi đó, khi nghiên cứu thị trường, nhóm thấy trong phân khúc gel và vật liệu y sinh, sản phẩm có giá thấp nhất khoảng 365.000 đồng cho tuýp 30 gram, là hàng nhập ngoại. Vì vậy, các em nhìn nhận sản phẩm của mình dễ tiếp cận với tệp khách hàng là học sinh, sinh viên.

Là người hướng dẫn, thầy Đặng Đức Toàn kể thầy trò đã “ôm nhau khóc” khi nghe ban tổ chức công bố giải nhất SV Start Up.

Nhớ lại tháng 6/2025 khi nghe Phương Linh đề xuất ý tưởng, thầy Toàn đánh giá đề tài có tính khả thi cao. Các em cũng rất nhạy bén khi biết kết nối kiến thức từ sách giáo khoa với đặc thù địa phương.

“Có những lúc tôi bất ngờ vì các em tự tìm tòi và đọc hiểu các bài báo khoa học tiếng Anh chuyên sâu”, thầy nói.

Thầy Toàn cho rằng điểm nhấn đáng chú ý là quy trình “công nghệ xanh” mà nhóm áp dụng. Thay vì dùng các dung môi hóa học, các em đã dùng nhiệt và chính các polyphenol để tổng hợp nano bạc, tạo ra một quy trình “xanh”.

“Giải nhất là kết quả xứng đáng”, thầy nói.

Thầy Toàn đã hỗ trợ học sinh đăng ký nhãn hiệu sản phẩm. Sắp tới, các em muốn bổ sung chất curcumin trong củ nghệ để tăng khả năng kháng khuẩn cho keo, giúp quá trình lành sẹo nhanh hơn.

Với nhóm nghiên cứu, GreenHeal không dừng ở một giải thưởng khởi nghiệp, mà còn là trải nghiệm để các em thấy kiến thức trong sách có thể ra thực tế, tạo thành sản phẩm hữu ích.

Là học sinh lớp 12 duy nhất trong nhóm, Khánh Linh cảm thấy được truyền cảm hứng từ dự án này, nên quyết định theo đuổi lĩnh vực Hóa Sinh ở đại học.

Thanh Hằng