Dự án mang tên vệ sinh HALO V1 của nhóm Trần Triều Giang (THPT Lê Quý Đôn), Hoàng Lâm Tài (THPT Nguyễn Thị Minh Khai), Trần Quốc Minh (Trường Phổ thông liên cấp Wellspring) và Đào Minh Khoa (trường Quốc tế Australia).

Cuối tuần trước, bốn nam sinh giành giải nhất ASCEND (AEROO Satellite Challenge for Empowering Next-Gen Developers) – cuộc thi thiết kế vệ tinh lần đầu được tổ chức ở Việt Nam. Các em sẽ được tài trợ toàn bộ chi phí để tham dự vòng chung kết vào tháng 4 ở Kazakhstan, phóng vệ tinh lên độ cao 21 km.

“Em có tinh thần thi để thắng, nên khi đạt được mục tiêu, em rất vui và hài lòng”, trưởng nhóm Quốc Minh chia sẻ.

Để tham dự cuộc thi, Minh cho hay nhóm đã trải qua 6 tuần huấn luyện trực tuyến, được dạy kiến thức cơ bản về lập trình, điện tử, vi điều khiển và cảm biến…

Khi tìm hiểu sâu hơn về ngành Hàng không, nhóm của Minh chú ý tới nhiễu động không khí tầng cao. Đây là hiện tượng khiến máy bay rung lắc mạnh, tiêu tốn nhiên liệu, nhưng lại “vô hình” trước radar thời tiết truyền thống, nên gần như không thể phát hiện sớm.

Từ đó, nhóm đề xuất thiết kế một vệ tinh nhỏ, có khả năng phát hiện các biến động trong khí quyển để sớm đưa ra cảnh báo về nhiễu động cho các chuyến bay qua khu vực đó.

Quốc Minh phụ trách điều phối chung và xây dựng cơ chế hoạt động của hệ thống. Minh Khoa lên kế hoạch kinh doanh, thương mại hóa sản phẩm, Lâm Tài thiết kế mạch điện và mô hình, còn Triều Giang phụ trách in 3D.

Minh kể kiến thức được dạy trong quá trình tập huấn rất cơ bản, nên để ứng dụng được, các em tự mò mẫm, gặp không ít sai sót. Chẳng hạn, các em nhầm ăng-ten phát sóng, thay vì thu sóng nên không bắt được tín hiệu.

“Bọn em phải sửa từng bước, từng chút một”, Minh chia sẻ.

Đầu tháng 3, nhóm hoàn thành thiết kế, sử dụng vệ tinh 1U CubeSat ứng dụng công nghệ GNSS Radio Occultation (RO). Công nghệ này giúp quan sát sự thay đổi của sóng vô tuyến khi đi qua lớp khí quyển.

Minh giải thích vệ tinh này sẽ hoạt động ở độ cao 20 km. Khi đạt đến độ cao lý tưởng, vệ tinh thu sóng GPS từ mặt đất. Nếu gặp vùng nhiễu động, tần số sóng sẽ bị biến đổi. Cảm biến trên vệ tinh ghi nhận, xử lý và gửi dữ liệu, định vị về mặt đất. Thông tin này được dùng để cảnh báo tới các chuyến bay.

Trong mô hình kinh doanh, Minh cho biết chi phí sản xuất một vệ tinh khoảng 400 USD (chừng 10,5 triệu đồng). Nhóm hy vọng bán được dữ liệu về vị trí vùng nhiễu động cho các hãng hàng không, đơn vị khai thác chuyến bay, cơ quan nghiên cứu khí tượng…, đồng thời phát hành báo cáo về tình trạng khí quyển ở từng khu vực.

Anh Trần Hoài Nam, trưởng Ban tổ chức cuộc thi ASCEND, đánh giá cao dự án vì tính thực tiễn cao, giải quyết được vấn đề cụ thể của ngành hàng không.

Còn cô Phạm Yến, quản lý chương trình song ngữ và STEM, trường Phổ thông Liên cấp Phenikaa, giám khảo của ASCEND, ấn tượng khi nhóm có kế hoạch phát triển khá toàn diện, từ thiết kế phần cứng, phần mềm đến cách đưa sản phẩm ra thị trường.

Ở vòng chung kết, chỉ Quốc Minh có thể ra Hà Nội tham dự, các thành viên còn lại vướng lịch thi. Cô Yến thấy Minh xử lý được các câu hỏi khó và hoàn thành bài thuyết trình một cách tự tin.

“Điều đó cho thấy nhóm có sự chuẩn bị tốt và thành viên đại diện nắm chắc kiến thức”, cô nói.

Minh thấy mình học được nhiều kiến thức mới, từ cách chế tạo vệ tinh tới quá trình kinh doanh một sản phẩm. Các học sinh cũng cải thiện được kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm.

Thời gian tới, nhóm mong muốn tiếp tục hoàn thiện mô hình, phát hành sản phẩm và tìm cơ hội để thử nghiệm ở Việt Nam.

Thanh Hằng