Tối 20/1, Ban Chấp hành Hội Nhà Văn ra quyết định sau buổi họp vào chiều cùng ngày. Thông báo trên website của Hội cho biết tác giả Lâu Văn Mua “thừa nhận sai sót, đồng thời làm đơn xin rút khỏi giải thưởng và nhận hoàn toàn trách nhiệm về mình, xem đây là bài học sâu sắc trên con đường sáng tạo văn chương”.

Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm nay được công bố hôm 19/1, một trong ba giải Tác giả Trẻ thuộc về Lâu Văn Mua với tập thơ Nhặt xác em chất chồng bảo tàng. Ngay sau đó, một số nhà phê bình chỉ ra tác giả có dấu hiệu dịch lại thơ nước ngoài. Cụ thể bài Khi những ký ức khóc có nội dung như chuyển ngữ từ tác phẩm When Memories Cry.! của nhà thơ Ấn Độ Jyoti Joseph, được đăng trên trang PoemHunter từ năm 2009.

Tác giả Lâu Văn Mua viết: ”Khi những ký ức khóc/ Khi những ký ức mờ dần và chết/ Tôi sẽ già/ Niềm đam mê của tôi/ Ham muốn rực của tôi sẽ phát triển lạnh/ Nhưng trái tim tôi vẫn luôn chảy với một nóng chảy, tình yêu nham thạch”, tương tự nội dung bản gốc: ”When memories cry/When memories fade and die/ I’m going to grow old/ My passion/ My fiery passion/ My flaming lust is going to grow cold/ But my heart will always flow with a molten, love lava”.

Hay bài Quá khứ bị chỉ ra đạo tác phẩm The Past của Ananya Sarkar. Ví dụ đoạn: ”Ngồi bên cửa sổ, một mình/ Nó khẽ lay động theo làn gió/ Xào xạc những chiếc lá ký ức/ Và giẫm lên những con đường đã bị quên lãng/ Nó đã định hình con người tôi hôm nay/ Và cả con người tôi sẽ trở thành/ Như đôi tay người thợ gốm/ Nắn cuộc đời tôi/ Không thể nghi ngờ” trùng khớp bài thơ gốc là: ”Sitting by the window lonesome/ It flutters through the breeze/ Rustling the leaves of memories/ And treading on forgotten paths/ It has defined who I am and will too who I will be/ Shaping my life like a potter’s hands/ Indubitably”.

Lâu Văn Mua 34 tuổi, sinh tại Mường Lát (Thanh Hóa), bắt đầu viết thơ từ năm lớp 8. Anh tham gia lớp bồi dưỡng sáng tác Văn học trẻ miền núi do Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Thanh Hóa tổ chức năm 2015 và trại sáng tác trẻ của Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam năm 2016. Chủ đề trong các bài thơ của Lâu Văn Mua thường là tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình. Anh từng ra mắt các tác phẩm Tôi bay vào mắt em (2017) và tập san Haiku Việt – Hà Nội (thơ in chung, 2018).

Giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam ra đời từ năm 1999 đến nay, được tổ chức thường niên. Hàng năm, các tác phẩm đoạt giải thuộc nhiều thể loại như văn xuôi, thơ, lý luận phê bình, văn học thiếu nhi và văn học dịch. Năm nay, Hội công bố ba giải Tác giả Trẻ, trong đó có Cao Việt Quỳnh với bộ tiểu thuyết Lục địa rồng và Nguyễn Thị Kim Nhung cùng hai tập thơ Dần sáng.

Tiểu thuyết Miền đất hứa của nhà văn Lê Thanh Kỳ nhận giải Văn xuôi. Giải thưởng Thơ thuộc về tác phẩm Thơm từ nỗi đau (Hoàng Thụy Anh), Trên con đường tóc (Trang Thanh, tên thật Trần Thị Thanh). Hạng mục Lý luận phê bình được trao cho cuốn Văn học như một diễn ngôn (Trần Văn Toàn). Tiểu thuyết Miền thảo nguyên Panduranga (Lê Đức Dương) thắng hạng mục Văn học thiếu nhi.

Năm 2024, Hội Nhà văn Việt Nam không tìm được tác phẩm cho giải Văn học dịch, song năm nay hạng mục ghi nhận hai cuốn Hạc trắng xòe (Tawada Yoko, An Nhiên chuyển ngữ) và Bài ca Solomon (Toni Morrison, Thiên Nga dịch).

Phương Linh