Hungary khẩn cấp cứu nhà máy điện hạt nhân

Thủ tướng Magyar ban bố lệnh khẩn cấp cứu nhà máy điện hạt nhân, cơ sở cung ứng một phần ba lượng điện nước này, khi mực nước sông làm mát thấp kỷ lục.

Ngày 12/8, Thủ tướng Hungary công bố trên mạng xã hội sắc lệnh khẩn cấp nhằm nâng mực nước sông Danube, cứu nhà máy điện hạt nhân Paks khỏi nguy cơ đóng cửa lần đầu tiên trong lịch sử vận hành.

Nhà máy này gồm 4 lò phản ứng, công suất thiết kế 2.000 MW, cung ứng một phần ba sản lượng điện cho Hungary. Các lò phản ứng sử dụng nước sông để làm mát. Tuy nhiên, tình trạng nắng nóng cực đoan khiến mực nước sắp chạm ngưỡng tối thiểu để vận hành.

Theo kế hoạch, chính phủ sẽ điều động 100 binh sĩ xây đập ngầm xuyên ngày, đêm. Đập này sử dụng 150.000 m3 đá, được kỳ vọng làm chậm dòng chảy, nâng mực nước gần khu vực nhà máy lên 1 m. Cùng với đó, cơ quan chức năng sẽ ra quyết định đánh chìm hai chiếc sà lan dài 80 m vào ngày 14/8, nâng dòng nước thêm 20 cm.

Thủ tướng Magyar gọi việc xây dựng đập ngầm dưới lòng sông là giải pháp “dài hạn”, giúp mực nước không giảm xuống dưới ngưỡng tối thiểu để lò phản ứng vận hành. Ông cho biết nước sông dự kiến bắt đầu rút trong những ngày tới, nếu không can thiệp, nhà máy Paks sẽ phải đóng cửa hoàn toàn. “Sông Danube chỉ cho chúng ta thời gian ứng phó tính theo ngày, chứ không phải theo tháng”, ông lưu ý.

Danube là con sông lớn thứ hai châu Âu, đang cạn kỷ lục trước tình trạng hạn hán kéo dài và nắng nóng gay gắt. Hiện nhà máy Paks chỉ hoạt động được một phần mười so với công suất thiết kế.

Ông Magyar cho biết việc duy trì công suất hiện tại khiến nền kinh tế Hungary thiệt hại tới 50 tỷ forint mỗi tháng (158 triệu USD). Các giải pháp can thiệp dự kiến tiêu tốn khoảng 6 tỷ forint (19 triệu USD).

Giới phân tích cho rằng động thái của chính phủ Hungary chậm trễ hơn nước láng giềng Romania, nơi cũng có nhà máy điện hạt nhân Cernavoda đặt trên sông Danube. Từ đầu tháng 8, họ ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng, đồng thời can thiệp những biện pháp chưa từng có như nổ mìn, đánh chìm sà lan đá để cứu nhà máy.

Tuy nhiên, đến ngày 13/8, chính phủ Romania công bố tình trạng không thể cứu vãn, buộc cơ quan chức năng bắt đầu quy trình ngắt kết nối nhà máy khỏi lưới điện. Bộ Năng lượng nước này dự kiến đưa vào vận hành nhà máy điện than công suất 330 MW, đồng thời tăng điện gió, thủy điện (vận hành từ nước có sẵn trong hồ chứa) để bù đắp cho nguồn cung thiếu hụt.

Các đợt nắng nóng gay gắt liên tiếp ở châu Âu khiến khu vực này đối diện nguy cơ khủng hoảng năng lượng. Pháp, Thụy Sĩ đã phải ngừng một số lò phản ứng hạt nhân, do nhiệt độ nguồn nước làm mát tăng cao vượt ngưỡng.

Trước tình cảnh thiếu điện, Moldova kêu gọi người dân tiết kiệm, Serbia khuyến cáo hạn chế dùng điều hòa, còn Romania chuẩn bị phương án cắt điện sản xuất công nghiệp luân phiên.

Bảo Bảo (theo AP, Reuters)