Nhà tôi ở Đà Nẵng, xây năm 2011, kết cấu 1 trệt 2 lầu, móng băng. Khoảng 3-4 tháng trở lại đây, tường tầng 2 xuất hiện một vết nứt chạy chéo khoảng 45 độ từ góc cửa sổ phòng ngủ lên gần trần nhà, dài chừng 60-70 cm.

Ngoài ra, phía trần phòng khách tầng 1 cũng có một vài vết nứt nhỏ hơn chạy dọc theo mạch tiếp giáp giữa tường và trần.

Vợ tôi rất lo, nhất là khi nhà có hai con nhỏ ngủ ở tầng 2 ngay căn phòng bị nứt. Tôi nhờ anh thợ xây quen đến xem, anh bảo “nhà cũ nứt vậy là bình thường, do co ngót, thay đổi thời tiết, trám lại là xong”. Nhưng tôi thấy vết nứt có vẻ dài hơn so với lần đầu phát hiện, không biết có phải tự mình lo quá hay thực sự nó đang lan rộng.

Tôi muốn hỏi làm sao người không chuyên như tôi có thể phân biệt được đâu là vết nứt thông thường do co ngót và đâu là vết nứt ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực cần xử lý gấp? Tôi có nên thuê kỹ sư đến kiểm tra không? Mong chuyên gia tư vấn giúp vấn đề này.

Độc giả: Thanh Phong (Đà Nẵng)

Chuyên gia tư vấn:

Trong quá trình khảo sát hiện trường, câu hỏi tôi thường gặp từ gia chủ là vết nứt trên tường hoặc sàn có đáng lo hay không. Không phải vết nứt nào cũng nguy hiểm, song cũng không nên bỏ qua mà chưa đánh giá.

Những vết nứt nhỏ li ti, chạy loang dạng mạng nhện trên tường hoặc sàn phần lớn do co ngót bê tông hoặc lớp vữa. Loại này thường xuất hiện sớm, sau khi xây xong một thời gian ngắn, và gần như không phát triển thêm theo thời gian. Vị trí phân bố những vết nứt này khá ngẫu nhiên trên bề mặt, không tập trung ở các vùng chịu lực chính như dầm hay cột. Về cơ bản, vết nứt co ngót ảnh hưởng đến thẩm mỹ nhiều hơn kết cấu, xử lý chủ yếu bằng cách bả, sơn lại hoặc chống thấm bề mặt.

Tuy vậy, nếu nhà bạn xuất hiện vết nứt lớn, có hướng chạy rõ ràng thì cần lưu ý hơn. Ví dụ: nứt thẳng đứng gần gối hoặc bụng dầm, sàn; nứt xéo ở góc cửa; nứt chạy dọc theo cột. Những vết này thường liên quan đến cách kết cấu đang chịu lực. Đặc biệt, nếu vết nứt ngày càng rộng ra, dài thêm, hoặc rõ hơn sau mỗi lần công trình chịu tải trọng lớn hơn (chất thêm đồ nặng, xây thêm tầng) thì đây là dấu hiệu không nên chủ quan.

Một yếu tố dễ nhận biết nữa là độ rộng vết nứt. Những vết nhỏ dạng “tóc” thường ít nguy hiểm. Trường hợp nhìn bằng mắt thường đã thấy rõ, thậm chí nhét được móng tay vào (khoảng 0,3 mm trở lên), gia chủ nên coi đó là tín hiệu cảnh báo. Việc chúng ta trám lại hay sơn phủ lại các vết nứt ở mức này gần như không giải quyết được gốc vấn đề.

Với những trường hợp trên, gia chủ cần tìm kỹ sư xây dựng có chuyên môn đến kiểm tra, xác định vị trí nứt có nằm ở vùng chịu lực không, đo xem vết nứt có đang phát triển không, và đánh giá lại khả năng chịu lực của kết cấu. Có những vết nứt ban đầu nhỏ, song lại là dấu hiệu sớm của vấn đề lớn hơn.

Tóm lại, vết nứt dạng “mạng chân chim”, nhỏ không thay đổi theo thời gian thường ít lo ngại. Vết nứt có hướng rõ, nằm ở dầm, cột hoặc có dấu hiệu phát triển thì liên quan trực tiếp đến an toàn sử dụng lâu dài của công trình.

Ông Dương Đình Hưng
Thạc sĩ Kết cấu – Kỹ sư tư vấn giải pháp Tập đoàn Rawlplug Việt Nam