Ngày 26/2, Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) cho biết dự án phân phối bếp củi cải tiến tại Myanmar được duyệt tín chỉ carbon. Đây là dự án phân phối bếp củi cải tiến giúp giảm ô nhiễm không khí trong nhà và hạn chế nạn phá rừng tại Myanmar.

Theo Climate Home News, lượng tín chỉ carbon được phát hành gần 60.000, được tạo ra nhờ giảm thiểu khí nhà kính so với kịch bản dùng bếp truyền thống.

Tín chỉ carbon (carbon credit) là một loại giấy phép hoặc chứng chỉ có thể giao dịch, có giá trị mua bán và cung cấp cho người nắm giữ tín chỉ quyền phát thải một tấn CO2 hoặc loại khí thải khác nằm trong danh sách khí thải nhà kính.

Tại vùng nông thôn Myanmar, người dân thường kê ba hòn đá hoặc gạch có độ cao tương đương làm bếp nấu ăn, đốt bằng củi. Loại bếp này có nhiều khoảng hở, dẫn đến thất thoát nhiệt, tốn củi.

Một tổ chức phi chính phủ Hàn Quốc đã phân phối loại bếp củi cải tiến E-Free, làm từ gốm, giảm thất thoát nhiệt. Theo tính toán của Đại học Yangon, bếp nấu mới có hiệu suất nhiệt 28%, cao hơn 10% so với loại “ba hòn đá”.

Theo Liên Hợp Quốc, một phần lượng tín chỉ của dự án được chuyển giao tại Hàn Quốc, phần còn lại dùng cho mục tiêu Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC) của Myanmar. NDC là lượng khí nhà kính cam kết giảm thải của các quốc gia ký Thỏa thuận Paris, đệ trình lên Liên Hợp Quốc 5 năm một lần.

Dự án trước đây nhận được tín chỉ tạm thời theo Cơ chế Phát triển Sạch (CDM). Đây là cơ chế hợp tác theo Nghị định thư Kyoto 1997, cho phép các nước phát triển đầu tư giảm phát thải tại quốc gia nghèo hơn.

Với Cơ chế Tín chỉ theo Thỏa thuận Paris mới, giá trị và lượng tín chỉ một dự án tạo ra được tính toán thận trọng hơn, đảm bảo ghi nhận lượng giảm phát khoa học nhất. Ví dụ, với dự án bếp củi cải tiến tại Myanmar, lượng tín chỉ được ghi nhận theo cơ chế mới giảm 40% so với tính toán theo CDM.

Hơn 165 dự án CDM đang được các nước chủ nhà phê duyệt chuyển đổi sang cơ chế tín chỉ theo Thỏa thuận Paris mới. Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực gồm quản lý chất thải, năng lượng, công nghiệp, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực khác.

Theo quy định, sau khi một dự án được Liên Hợp Quốc phê chuẩn phát hành tín chỉ, các bên tham gia dự án, nước chủ nhà và nhóm bị ảnh hưởng trực tiếp có thể đệ trình kháng nghị trong 14 ngày.

Thủy Trương