Ngày 23/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Vì hành vi nghiêm trọng của họ, việc đàm phán thương mại với Canada sẽ chấm dứt”.

Tuyên bố này được đưa ra sau khi chính quyền tỉnh Ontario phát sóng một quảng cáo có sự xuất hiện của cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan. Trong đó, ông chỉ trích thuế áp lên hàng hóa nước ngoài, cho rằng chúng gây ra mất việc làm và chiến tranh thương mại.

Vài giờ trước đó, tổ chức Ronald Reagan Presidential Foundation and Institute cũng cho biết quảng cáo của chính quyền Ontario đã xuyên tạc bài phát biểu mà ông Reagan đọc vào tháng 4/1987. Nội dung cũng đã bị chỉnh sửa khi chưa được phép.

Thủ hiến tỉnh Ontario Doug Ford cho biết thông điệp phản đối thuế nhập khẩu này đã thu hút sự chú ý của ông Trump. “Tôi nghe nói Tổng thống biết về đoạn quảng cáo của chúng ta. Tôi chắc chắn ông ấy không vui đâu”, ông phát biểu hôm 21/10.

Thủ tướng Canada Mark Carney hôm 23/10 cũng cho biết trước báo giới rằng không cho phép Mỹ tiếp cận không công bằng thị trường nước này, nếu việc đàm phán với Washington đổ bể.

Quan hệ thương mại Mỹ – Canada năm nay liên tiếp biến động. Đầu tháng 2, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu với toàn bộ hàng hóa Canada, Mexico từ ngày 4/3. Trừ năng lượng Canada chịu mức 10%, các sản phẩm khác từ hai nước này bị áp 25%. Nước này đáp trả bằng việc đánh thuế 25% với 30 tỷ CAD hàng Mỹ.

Sau đó, khi Mỹ áp thuế nhập khẩu 25% với sản phẩm nhôm, thép, xe hơi toàn cầu, Canada cũng lần lượt trả đũa bằng mức tương tự với các sản phẩm này từ nước láng giềng. Họ cũng cho biết sẽ lên phương án đáp trả nếu không thể đàm phán dỡ bỏ thuế nhôm, thép hiện đã lên 50%.

Giữa tháng 6, Thủ tướng Canada Mark Carney thông báo ông và Tổng thống Trump thống nhất hai nước sẽ hoàn tất một thỏa thuận an ninh – kinh tế mới trong 30 ngày. Tuy nhiên gần 2 tuần sau, ông Trump tuyên bố dừng đàm phán vì thuế dịch vụ số Canada áp lên các hãng công nghệ Mỹ. Hai ngày sau đó, Canada rút lại thuế này để tiếp tục các cuộc thảo luận.

Đầu tháng 7, ông Trump gửi thư báo thuế đến Canada, công bố mức mới là 35%. Mức này áp dụng từ ngày 1/8. Vài tuần qua, hai bên tích cực đàm phán để đạt thỏa thuận riêng về nhôm và thép.

Canada hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, sau Mexico. Họ cũng là nước mua nhiều hàng Mỹ nhất. Năm ngoái, ước tính nước này mua 349 tỷ USD hàng Mỹ và xuất khẩu 412 tỷ USD sang nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Hà Thu (theo Reuters)