Theo văn bản công bố bởi hai chính phủ, mỗi nước sẽ đầu tư 1 tỷ USD trong 6 tháng tới cho dự án khai thác và xử lý, cũng như đặt giá sàn cho khoáng sản thiết yếu. Đây là động thái các hãng khai khoáng phương Tây đã chờ đợi từ lâu.

Thông báo của Nhà Trắng cho biết thêm rằng các khoản đầu tư nhắm đến trữ lượng khoáng sản thiết yếu trị giá 53 tỷ USD. Dù vậy, họ không đưa ra chi tiết về địa điểm cũng như loại khoáng sản.

“Khoảng một năm tới, chúng ta sẽ có nhiều khoáng sản và đất hiếm đến mức chẳng biết làm gì với chúng”, ông Trump tuyên bố trước báo giới. Khoáng sản thiết yếu là từ chỉ chung nhiều loại khoáng sản, như đất hiếm, lithium hay nickel.

Tổng thống Mỹ tiết lộ thỏa thuận này đã được đàm phán suốt vài tháng qua. Trong thỏa thuận cũng gồm một dự án đường ống 8,5 tỷ USD mà ông Albanese cho biết cả hai “đã sẵn sàng”.

Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ (EXIM) sau đó công bố 7 thư mời hợp tác trị giá hơn 2,2 tỷ USD nhằm thúc đẩy các dự án khoáng sản ở Australia. Họ cho biết đã gửi thư đến các công ty Arafura Rare Earths, Northern Minerals, Graphinex, Latrobe Magnesium, VHM, RZ Resources và Sunrise Energy Metals. Dự án liên quan đến khoáng sản sử dụng trong quốc phòng, hàng không vũ trụ, thiết bị thông tin liên lạc và công nghệ công nghiệp thế hệ mới.

Các khoản đầu tư này sẽ giúp hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa ngành sản xuất công nghệ cao của Mỹ, đồng thời “đối trọng với sự thống trị xuất khẩu của Trung Quốc và đảm bảo khả năng phục hồi chuỗi cung ứng phương Tây”, EXIM cho biết.

Ngoài ra, Lầu Năm Góc có kế hoạch xây một nhà máy tinh chế gallium tại bang Tây Australia. Trung Quốc đã chặn xuất khẩu vật liệu này sang Mỹ hồi tháng 12 năm ngoái.

Thỏa thuận giữa Mỹ và Australia được chú ý khi Washington mở rộng nguồn cung khoáng sản thiết yếu trên toàn cầu trong bối cảnh Bắc Kinh siết xuất khẩu. Căng thẳng thương mại Mỹ – Trung vài tuần qua tăng cao, sau khi Trung Quốc thông báo siết xuất khẩu đất hiếm và vật liệu liên quan lần thứ 2 trong năm nay.

Trung Quốc hiện thống trị nguồn cung đất hiếm toàn cầu, với trữ lượng lớn nhất thế giới là 44 triệu tấn, theo số liệu của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS). Tuy nhiên, trữ lượng của Australia cũng lớn, với 5,7 triệu tấn. Đất hiếm được sử dụng phổ biến trong nhiều sản phẩm, từ xe điện đến động cơ máy bay và radar quân sự.

Hà Thu (theo Reuters)