Ngày 20/5, Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết về biến đổi khí hậu. Trong đó, cơ quan này khẳng định ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) là cần thiết. Liên Họp Quốc cho rằng các quốc gia có nghĩa vụ pháp lý giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch và giải quyết vấn đề nóng lên toàn cầu.

Tuy vậy, bà Tammy Bruce, Phó đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, cho rằng nghị quyết gồm các yêu cầu chính trị “không phù hợp liên quan đến nhiên liệu hóa thạch”. Bà thêm rằng Washington không thấy căn cứ thực tiễn nào để Liên Hợp Quốc đặt ra các vấn đề pháp lý nêu trên.

“Nghĩa vụ ràng buộc” là một trong những yếu tố phía Mỹ cho rằng “không thỏa đáng”. Bởi lẽ, trong các tranh chấp quốc tế, quan điểm của ICJ chỉ mang tính chất tham khảo. Tuy nhiên, nghị quyết mới lại cho rằng quan điểm này mang tính “không thể bác bỏ”.

Trên cơ sở ý kiến của tòa án, Liên Hợp Quốc kêu gọi các nước có nghĩa vụ pháp lý trong ngăn chặn thiệt hại khí hậu xuyên biên giới.

“Quy tắc pháp lý mở rộng như vậy can thiệp một cách không thể chấp nhận được vào quyền chủ quyền của mỗi quốc gia về điều chỉnh, quản lý chính sách năng lượng”, đại diện chính quyền ông Trump nêu quan điểm.

Phái đoàn Mỹ kêu gọi Liên Hợp Quốc tránh can thiệp vào các vấn đề pháp lý phức tạp mà ICJ đề cập. Cơ quan này cũng không nên làm phức tạp thêm công việc thuộc các quy trình hoàn toàn riêng biệt của UNFCCC – một bộ phận riêng biệt của Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề khí hậu.

Đầu năm nay, ông Trump đã rút Mỹ khỏi UNFCCC và 65 tổ chức quốc tế khác, bởi các cơ quan này “không còn phục vụ lợi ích của Washington”. Trước đó, ông cũng rút Mỹ khỏi Hiệp định Khí hậu Paris và các thỏa thuận môi trường khác, đồng thời theo đuổi chính sách thúc đẩy sản xuất nhiên liệu hóa thạch.

Mỹ không phải bên duy nhất phản đối nghị quyết này. Nhóm phản đối còn gồm loạt quốc gia dầu mỏ như Arab Saudi, Nga, Israel, Iran, Yemen, Liberia và Belarus. Thổ Nhĩ Kỳ, nước chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh khí hậu COP31, Ấn Độ và nhà sản xuất dầu mỏ Qatar, Nigeria bỏ phiếu trắng.

Trong khi đó, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh rằng các chính phủ có trách nhiệm bảo vệ công dân khỏi “cuộc khủng hoảng khí hậu ngày càng trầm trọng”.

Nhiều quốc gia tăng quyết tâm dịch chuyển khỏi nhiên liệu hóa thạch kể từ sau xung đột Trung Đông, khiến eo biển Hormuz đóng cửa, siết một phần năm lượng thông thương dầu mỏ toàn cầu. Tháng trước, 56 quốc gia gồm EU, Na Uy, Anh, Singapore, Bangladesh, Brazil, Canada, Colombia, Philippines… đạt đồng thuận về loại bỏ than, dầu, khí đốt.

Bảo Bảo (theo Reuters, USUN)