Nhà toán học Đức nhận giải Abel nhờ chứng minh câu đố hóc búa suốt 60 năm
Giải thưởng được công bố ngày 19/3. Ngoài danh hiệu, Faltings sẽ nhận 7,5 triệu kroner Na Uy, tương đương 780.000 USD.
“Ông là một tượng đài trong lĩnh vực lý thuyết số”, ông Helge Holden, Chủ tịch hội đồng giải thưởng, nhận định.
Theo hội đồng, những ý tưởng và kết quả nghiên cứu của Gerd Faltings đã định hình lại lĩnh vực này, giải quyết những giả thuyết lớn tồn tại từ lâu, đồng thời thiết lập khuôn mẫu mới cho các nghiên cứu trong nhiều thập kỷ sau đó.
Faltings, 71 tuổi, nổi tiếng từ năm 1983 nhờ chứng minh bài toán về giả thuyết Mordell (1922) – vốn là nỗi trăn trở của giới toán học suốt 60 năm. Giả thuyết này cho rằng một lớp phương trình rộng lớn chỉ có thể có hữu hạn các nghiệm hữu tỉ.
Ban đầu, Faltings không đặt mục tiêu giải quyết bài toán mà chỉ hy vọng tìm thấy điều gì đó thú vị. Bản chứng minh của ông khiến các chuyên gia đầu ngành kinh ngạc, còn ông nổi tiếng chỉ sau một đêm. Kể từ đó, giả thuyết Mordell trở thành Định lý Faltings.
Vào năm 1989, khi nhà toán học Paul Vojta tìm ra một cách giải khác cho giả thuyết này, Faltings lấy cảm hứng từ đó để phát triển một công cụ mới mang tên Định lý tích Faltings. Sau đó, ông giải được một bài toán lâu đời khác – giả thuyết Mordell-Lang, được coi là một trong những thành tựu vĩ đại nhất trong sự nghiệp của mình.
Gerd Faltings. Ảnh: The Abel Prize 2026
Gerd Faltings sinh năm 1954 tại Đức, giành giải thưởng toán quốc gia ngay từ thời trung học. Sau khi lấy bằng tiến sĩ, ông làm nghiên cứu sinh tại Đại học Harvard.
“Mục tiêu lớn nhất của tôi lúc đó là có vị trí giảng dạy chính thức, để tôi có thể sống bằng nghề toán”, Faltings chia sẻ vào năm 2024.
Vào năm 1982, ở tuổi 28, ông trở thành giáo sư Đại học Wuppertal, Đức, một năm trước khi chứng minh thành công giả thuyết Mordell. Năm 1985, Faltings bắt đầu giảng dạy tại Đại học Princeton, Mỹ, và nhận giải thưởng Fields ngay năm sau.
Năm 1994, Faltings cùng gia đình chuyển về Đức để làm việc tại Viện Toán học Max Planck ở Bonn. Là một trong những nhà toán học kiệt xuất nhất nước Đức, ông đã thu hút nhiều tài năng trẻ, biến Viện Max Planck trở thành một trung tâm toàn cầu về hình học, đại số và số học.
Hiện, ông là Giám đốc danh dự của Viện và vẫn tiếp tục nghiên cứu. Ông cũng là thành viên của Hiệp hội khoa học Hoàng gia Anh, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ cùng nhiều tổ chức danh giá khác.
Giải thưởng Abel được Quốc hội Na Uy thành lập năm 2002, nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Niels Henrik Abel, nhà toán học vĩ đại nhất của Na Uy mọi thời đại. Các công trình của ông chính là nền tảng cho nhiều bước tiến công nghệ đột phá, trong đó có sự ra đời và phát triển của mạng Internet.
Hiện đây là một trong hai giải thưởng Toán học danh giá nhất thế giới, cùng với giải Fields. Trong khi giải Fields dành cho các nhà toán học dưới 35 tuổi, giải Abel không giới hạn độ tuổi.
Khánh Linh
Tin tức cập nhật 24H
-
Thế gọng kìm của Iran và Houthi với hai huyết mạch năng lượng thế giới
Việc Houthi chiếm eo biển Bab el-Mandeb có thể giúp Iran phong tỏa hai "yết hầu" năng lượng toàn cầu, đẩy kinh tế thế giới vào nguy cơ khủng hoảng nghiêm trọng.
-
Lật phà chở hơn 240 người ngoài khơi Indonesia
Phà chở 243 hành khách và thủy thủ đoàn bị lật ngoài khơi Indonesia do thời tiết xấu, khiến ít nhất 6 người thiệt mạng và 130 người mất tích.
-
Thủ tướng đề xuất 3 định hướng lớn tại hội nghị thượng đỉnh BRICS
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh BRICS, đề xuất 3 định hướng lớn để khối phát huy vai trò trong giai đoạn tới.
-
Ông Trump tuyên bố có thể dễ dàng chi 5.000 USD cho mỗi người Mỹ
Ông Trump nói sẽ giữ lời hứa tặng 5.000 USD cho mỗi người dân nếu đảng Cộng hòa thắng cử, khẳng định Mỹ hoàn toàn có thể trả khoản này.
-
‘Hóa đơn’ tái thiết 5 tỷ USD đè nặng kinh tế Nepal sau thảm họa
Lũ quét đã qua, nhưng Nepal đang rơi vào khủng hoảng khi chi phí khôi phục hạ tầng và thông tuyến thương mại ngày càng đội lên, giữa nỗi lo các thảm họa khí hậu tương tự sẽ tiếp diễn.
-
Ông Zelensky sẵn sàng gặp ông Putin ở hội nghị G20
Tổng thống Zelensky nói sẵn sàng gặp người đồng cấp Nga Putin tại hội thượng đỉnh G20 ở Mỹ vào tháng 12, khi các nỗ lực chấm dứt xung đột đang được đẩy mạnh.
-
Thủ tướng đề nghị sớm hình thành chiến lược kết nối công nghệ Việt – Ấn
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Việt Nam - Ấn Độ sớm hình thành chiến lược kết nối công nghệ, tập trung vào các ngành mũi nhọn như AI.
- Xem thêm