Vài tháng gần đây, trong căn nhà ở phường Thủ Đức, chiếc điện thoại của Nam Long, 13 tuổi, học sinh trường Trần Đại Nghĩa luôn ở trạng thái xoay ngang. Trừ lúc đi học, cậu bé dành 3-4 tiếng mỗi ngày cho game Liên Quân Mobile.

Anh Nguyễn Bình Nam, CEO một công ty phần mềm, quan sát con với nỗi lo lớn dần. Cậu bé chơi game khi ăn, khi vào phòng tắm, thậm chí tranh thủ “combat” (giao chiến) lúc học bài. Nhiều sáng thức dậy, anh thấy con ngủ thiếp đi với chiếc điện thoại cắm sạc trên tay.

“Con học trường công, không học thêm nên nhiều thời gian trống. Nhìn con chơi đến mức ấy, tôi rất ngứa mắt”, anh Nam kể.

Nhưng mọi lời dọa nạt đều vô hiệu. Bước ngoặt đến khi Long nói bâng quơ: “Điều hạnh phúc nhất với một đứa trẻ là được chơi game cùng ba mẹ”. Câu nói khiến người cha giật mình. Nam Long dù chưa từng để bố mẹ bận tâm chuyện bài vở, vẫn là một đứa trẻ đang lớn, mê game và cần sự đồng hành. “Đứng ngoài bờ rào quát tháo con đi ra là vô ích. Muốn dắt con khỏi bãi lầy, tôi buộc phải lội vào đó”, anh nghĩ.

Đầu tháng 11/2025, người cha cài game vào máy. Từng là game thủ kỳ cựu thời FIFA, StarCraft, anh không lạ lẫm với thế giới ảo nhưng lần này chơi với tâm thế của một người cha “vi hành”. Mỗi tuần, anh dành khoảng 10 tiếng, tranh thủ cả giờ nghỉ trưa lẫn lúc sát giờ ngủ để cày rank (xếp hạng). Nhân viên công ty tròn mắt khi thấy sếp bận rộn lại mê mẩn game online.

Nhưng khi dấn thân, anh mới thấy một “xã hội thu nhỏ” đầy ma lực. Ở đó, lũ trẻ kết bạn, tung hô nhau khi thắng và sẵn sàng văng tục khi thua. Một đứa trẻ có thể được tôn sùng là “thần tượng” nếu chơi hay, gánh team, đạt MVP (người chơi hay nhất trận). Ngược lại người chơi dở sẽ bị dè bỉu là “gà”, là “phế”. Ngoài kỹ năng, những đứa trẻ còn sẵn sàng “hiến máu” (chi tiền) để sắm những bộ skin (trang phục) khẳng định đẳng cấp.

Bước vào thế giới đó, anh nhận ra trò chơi len vào nhiều khoảng thời gian trong ngày: giờ ra chơi, giờ ngủ trưa, thậm chí cả những lúc đáng lẽ đang học. Có lần đứng ở căng tin trường, anh đếm nhanh khoảng một nửa học sinh giữ điện thoại ở tư thế ngang để chơi game.

Chính anh Nam cũng bị cuốn đi lúc nào không hay. “Khi chơi, mọi muộn phiền về khách hàng, dự án bốc hơi. Ba trận đấu vèo cái hết một tiếng”, anh thừa nhận. Hiểu được cảm giác “thoát ly thực tại” ấy, anh mới thấm thía vì sao những lời khuyên răn trước đây như “nước đổ đầu vịt” với cậu con trai.

Chị Phúc An (vợ anh Nam) thừa nhận ban đầu không mấy “ưng bụng” khi thấy cả chồng lẫn con đều vùi đầu vào màn hình. Nhưng chị luôn tin tưởng vào cách dạy con của chồng. Nhiều lúc thấy hai bố con đấu game, chị còn khích lệ: “Anh cố lên, đừng để thua con”.

Vốn thần tượng cha, lần này Nam Long càng hãnh diện khoe: “Tui đang chơi game với ba tui”. Nhưng chỉ sau một thời gian, cậu bé bắt đầu nhận thấy “chuyện này không đúng”. Bố chơi mọi lúc, thậm chí còn xem các giải đấu chuyên nghiệp. “Ba chơi quá nhiều rồi đó”, cậu bé nhắc.

Khoảnh khắc ấy, người cha biết mình đã thành công khi cho con thấy hình ảnh phản chiếu của chính mình. Câu chuyện lúc này không còn là cấm game, mà là bài học về sự ưu tiên. Có lúc phải tắt game vì đã quá giờ ngủ, bài tập chưa xong hay công việc đang chờ. Điều quan trọng không phải là cấm đoán, mà là giúp con nhận ra thứ gì cần làm trước.

“Người lớn dừng chơi không phải vì chán, mà vì những thứ quan trọng hơn chen ngang: deadline, hợp đồng. Tôi dạy con tư duy đó để kiểm soát cám dỗ”, anh Nam nói.

Anh cùng con chia mục tiêu thành ba nhóm: Trung hạn, Ngắn hạn và Trước mắt. Nguyên tắc sòng phẳng: Chơi game không sai, miễn là các mục tiêu kia không bị ảnh hưởng.

Trong quá trình “nằm vùng”, anh Nam leo lên rank Kim Cương chỉ sau thời gian ngắn – cột mốc mà Long phải mất rất lâu mới chạm tới. Trước ánh mắt thán phục của con, người cha thách thức: “Nếu chơi game mà không thắng nổi ba thì tốt nhất con nên dành thời gian làm việc khác”.

Hai tháng nay, Nam Long tự giác điều chỉnh nhịp sinh hoạt, dồn sức cho dự án khởi nghiệp đầu tay – ứng dụng học nhóm trực tuyến DeskMates, dự kiến ra mắt tuần tới. Cậu bé từng 10 tuổi dạy lập trình, 12 tuổi đạt 8.0 IELTS này cũng sẽ đảm nhận vị trí Giám đốc phát triển tại công ty của bố vào mùa hè 2025.

Ông bố CEO cho rằng, đằng sau một đứa trẻ “nghiện” màn hình thường là khoảng trống thiếu sự kết nối. “Nhiều phụ huynh than phiền không nói chuyện được với con tuổi teen, thực ra là họ chưa dành đủ thời gian. Khi bạn thực sự làm bạn của con, bạn sẽ không cần kiểm soát, mà là đồng hành”, anh Nam nói.

Một tối gần đây, anh ngồi xem con chơi game. Bên cạnh, Nam Long bật loa ngoài trò chuyện rôm rả với bạn bè, không chút giấu giếm. Với anh, đó là phần thưởng của sự tin tưởng tuyệt đối.

Phan Dương