“Dựa trên thực tế là EU hiện không tuân thủ Thỏa thuận Thương mại, tuần tới, tôi sẽ nâng thuế nhập khẩu áp lên ôtô và xe tải của EU vào Mỹ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/5.

Nhưng ông cũng khẳng định nếu EU “sản xuất ôtô và xe tải tại các nhà máy ở Mỹ, họ sẽ không phải chịu thuế nhập khẩu”.

Ông Trump không ghi rõ việc tăng thuế dựa trên đạo luật nào. Hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các loại thuế nhập khẩu ông áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Việc này khiến ông Trump phản ứng bằng cách áp thuế mới thay thế ở mức 10%. Thuế mới này có hiệu lực từ cuối tháng 2.

Tuyên bố được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump tiếp tục chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Tổng thống Mỹ cho rằng ông Merz nên tập trung vào việc khắc phục các vấn đề trong nước và chấm dứt xung đột Nga – Ukraine thay vì “can thiệp” vào vấn đề Iran. Đức có thể sẽ chịu tác động mạnh nếu thuế đối với ôtô và linh kiện tăng mạnh, do nước này hiện chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu ôtô của EU.

Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU. Hai bên đạt thỏa thuận thương mại vào tháng 7/2025, ấn định mức thuế của hàng hóa châu Âu vào Mỹ là 15%, trừ các sản phẩm chịu thuế riêng theo ngành như nhôm, thép. Thỏa thuận cũng cho phép áp dụng thuế 0% với một số sản phẩm như máy bay và phụ tùng. Liên minh châu Âu (EU) sau đó đồng ý dỡ bỏ thuế nhập khẩu cho nhiều hàng hóa của Mỹ và rút lại lời đe dọa áp thuế trả đũa.

Đến nay, EU đã 2 lần hoãn bỏ phiếu phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, do vấn đề Greenland và phán quyết của Tòa Tối cao Mỹ. Tháng 3, Nghị viện châu Âu (EP) đã bỏ phiếu thông qua dự luật nhằm thực hiện các cam kết của EU trong thỏa thuận với Mỹ. Dự luật bổ sung các điều khoản nhằm bảo vệ EU trong trường hợp Mỹ không tuân thủ.

Vài tháng qua, EP cũng thảo luận các đề xuất xóa bỏ nhiều loại thuế nhập khẩu với hàng hóa Mỹ (theo thỏa thuận năm 2025) cũng như duy trì thuế 0% với tôm hùm (thống nhất từ 2020). Các đề xuất này cần được Nghị viện và chính phủ các nước EU phê chuẩn. Cuộc bỏ phiếu cuối cùng dự kiến khó diễn ra trước tháng 6.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của EU sang Mỹ lên mức kỷ lục là 555 tỷ euro (641 tỷ USD).

Hà Thu (theo Reuters)