Phát biểu tại Phiên toàn thể và Phiên họp hẹp Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 ở Malaysia hôm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh “bao trùm và bền vững” là lựa chọn và yêu cầu chiến lược của ASEAN trong một thế giới nhiều biến động và bất định, theo Bộ Ngoại giao.

Ông đề nghị ASEAN phát huy mạnh mẽ ba cội nguồn sức mạnh chiến lược để hiện thực hoá mục tiêu này. Đầu tiên là củng cố sức mạnh đoàn kết và thống nhất, qua đó nâng cao sức mạnh tổng hợp và triển khai đồng bộ, hiệu quả các chiến lược, kế hoạch hành động của ASEAN.

ASEAN cần phát huy sức sống năng động, tự chủ, tự cường, củng cố liên kết nội khối trên cơ sở triển khai chủ động, khẩn trương những kế hoạch hợp tác kết hợp thường xuyên rà soát, điều chỉnh để bảo đảm các cơ chế vận hành thông suốt, nâng cao tỷ trọng thương mại, đầu tư nội khối đi đôi với mở rộng khuôn khổ hợp tác khu vực, liên khu vực.

Kết nối chuỗi cung ứng, mô hình kinh tế mới về xanh, số, tuần hoàn, sáng tạo, đoàn kết đẩy lùi ma tuý, tội phạm mạng, đồng thời kết nối chặt chẽ hơn nữa những không gian phát triển từ tiểu vùng đến liên vùng để kiến tạo mạng lưới kinh tế mở, năng động và bao trùm, trong đó phát huy hiệu quả vai trò hợp tác CLMV mà Việt Nam sẽ là Chủ tịch Hội nghị Cấp cao vào năm 2026.

Nỗ lực kiến tạo sức bật đổi mới và sáng tạo, thông qua khẩn trương hoàn tất khuôn khổ hợp tác mới như Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN và Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN, đẩy mạnh hợp tác về phát triển hạ tầng dữ liệu và quản trị dữ liệu xuyên biên giới, khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, nghiên cứu lập Mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo ASEAN.

Ông đề nghị ASEAN không ngừng nỗ lực góp phần duy trì môi trường hoà bình, an ninh, ổn định và phát triển, coi đây là ưu tiên hàng đầu. ASEAN cần nỗ lực hơn nữa để giữ vững đoàn kết, thống nhất và kiên trì lập trường nguyên tắc, nhất quán trong vấn đề Biển Đông, đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

ASEAN cũng cần thúc đẩy các bên liên quan sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đồng thời kiên quyết phản đối các hành vi làm phức tạp thêm tình hình, thay đổi nguyên trạng bằng sức mạnh.

Thủ tướng nhấn mạnh ASEAN cần tiếp tục đề cao văn hoá đối thoại và hợp tác, giải quyết tranh chấp, bất đồng bằng biện pháp hoà bình trên cơ sở các nguyên tắc của Hiến chương ASEAN, Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) và luật pháp quốc tế, hoan nghênh Campuchia và Thái Lan kiên trì đối thoại trên cơ sở quan hệ láng giềng hữu nghị và tinh thần cộng đồng ASEAN, cam kết phối hợp tích cực với các thành viên, hỗ trợ hai nước thực thi đầy đủ những thoả thuận đã đạt được.

Nhấn mạnh tình hình Myanmar là phép thử cho uy tín, khả năng gắn kết và năng lực xử lý khủng hoảng của ASEAN, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị khối can dự tích cực hơn nữa với các bên liên quan để thúc đẩy thực hiện ngừng bắn, đối thoại và hoà giải, qua đó tạo nền tảng thuận lợi cho tổng tuyển cử trật tự, dân chủ, công bằng, minh bạch và bao trùm.

Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẽ hợp tác và hỗ trợ Philippines hoàn thành các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026.

Phạm Giang