Thông tin trên được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang cho biết tại Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ TP HCM lần thứ 2, chiều 15/12. Xúc tiến lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ là chủ trương cụ thể hóa Nghị quyết 98 sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua ngày 11/12.

Theo Bí thư Trần Lưu Quang, cùng với Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do là những phần việc mới, khó nhưng sẽ là động lực tăng trưởng mới của TP HCM về thu hút đầu tư, tạo ra nguồn thu. Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ có đặc điểm quan trọng, khả năng kết nối với thế giới thông qua đường biển.

Dự kiến, Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ thuộc phường Tân Phước (TP Phú Mỹ, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) quy mô gần 3.800 ha, được chia thành 3 khu chức năng chính.

Khu chức năng thứ nhất (Đầu mối giao thông vận tải) rộng hơn 1.735 ha, bao gồm hệ thống cảng biển hiện hữu, bến cảng container Cái Mép Hạ (thượng lưu và hạ lưu), cảng bến thủy nội địa và đặc biệt là Ga Cái Mép Hạ thuộc tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu.

Khu chức năng thứ hai (Kho bãi logistics và công nghiệp) rộng hơn 1.178 ha, bao gồm Khu nam Khu công nghiệp Cái Mép và Trung tâm logistics Cái Mép Hạ.

Khu chức năng thứ ba (Công nghiệp công nghệ cao, đô thị và dịch vụ) rộng hơn 850 ha, trong đó chú trọng đến quy hoạch khu dự trữ xanh và tín chỉ carbon rừng.

Tại cuộc họp, ông Dương Ngọc Châu, Bí thư phường Tân Phước, cho biết khu thương mại tự do Cái Mép Hạ có vị trí chiến lược khi nằm sát cụm cảng nước sâu lớn nhất cả nước, kết nối trực tiếp với các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 51, đường liên cảng, đồng thời hội tụ hạ tầng năng lượng quốc gia với kho LNG và hệ thống đường ống dẫn khí.

Theo ông Châu, đây là nền tảng quan trọng để thu hút logistics, công nghiệp công nghệ cao và dòng vốn đầu tư quy mô lớn.

Để chuẩn bị cho “đại dự án” này, địa phương xác định bốn nhiệm vụ trọng tâm, gồm tạo sự đồng thuận trong nhân dân; quản lý chặt chẽ đất đai, giải phóng mặt bằng và ngăn chặn xây dựng trái phép; chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ thông qua đào tạo nghề các lĩnh vực logistics, cảng biển, cơ khí, thương mại dịch vụ; đồng thời chủ động quy hoạch đô thị theo hướng bền vững, hình thành môi trường sống chất lượng cao nhằm thu hút chuyên gia, nhà quản lý.

Bí thư Đảng ủy phường Tân Phước kiến nghị thành phố sớm có cơ chế phối hợp liên thông giữa cấp cơ sở với các sở, ngành trong công tác quy hoạch và đất đai; đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông liên vùng như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, cầu Phước An, nghiên cứu sớm tuyến đường sắt kết nối cảng; đồng thời xã hội hóa công tác đào tạo nghề với sự tham gia của doanh nghiệp lớn.

Ngoài Cái Mép Hạ, khi TP HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, trong quy hoạch cũ của ba địa phương còn có 3 khu thương mại tự do khác là Cần Giờ, An Bình và Bàu Bàng, gắn với hệ thống cảng biển và đường sắt.

Khu thương mại tự do có các đặc điểm chính là khu vực địa lý được chỉ định đặc biệt, cho phép miễn thuế xuất nhập khẩu, đơn giản hóa thủ tục, lưu trữ và xử lý vô thời hạn, nhằm thúc đẩy thương mại quốc tế, thu hút đầu tư bằng cách giảm thiểu rào cản thuế quan và phi thuế quan… Đây là một công cụ chính sách kinh tế quan trọng, tạo ra môi trường kinh doanh ưu đãi để thúc đẩy hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế.

Lê Tuyết