Chia sẻ về câu chuyện phát triển bền vững tại Diễn đàn ESG Việt Nam 2025 chiều 22/12, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank, nhấn mạnh tính đo lường trong thực thi. ESG là viết tắt của các yếu tố Môi trường (E), Xã hội (S) và Quản trị (G).

Để đo lường yếu tố trên, ví dụ khí nhà kính, TPBank ước lượng được cường độ phát thải khí nhà kính trên mỗi đồng doanh thu. Chỉ số này được họ lần đầu công bố trong báo cáo phát triển bền vững năm nay, ở mức 0,87 tấn CO2e mỗi 1 tỷ đồng doanh thu, giảm mạnh so với mức 1,16 tấn năm ngoái.

Việc giảm này nhờ cải thiện hoạt động nội bộ, gồm các chuyến công tác bằng máy bay, cùng nhiều yếu tố khác. Ví dụ, hiệu suất tiêu thụ năng lượng, xăng, giấy trên lợi nhuận của họ giảm mạnh. Theo kiểm kê, trong năm 2024, họ dùng 2.700 kW, 365 lít xăng trên mỗi tỷ đồng lợi nhuận, giảm mạnh so với mức 3.200 kW và 485 lít hồi năm ngoái.

Để giảm phát thải trong di chuyển, ngân hàng khuyến nghị nhân viên lập kế hoạch cung đường cùng lịch trình di chuyển hợp lý, đồng thời chọn phương tiện tiết kiệm nhiên liệu, hoặc tăng họp trực tuyến.

“TPBank tính toán một quy trình cần bao nhiêu người đọc, bao nhiêu “cú click” để đánh giá khả năng tiết kiệm và tối ưu”, ông Hưng nói. Nếu máy chỉ mất một phút trong khi con người cần 10 phút, ngân hàng sẽ tìm cách tự động hóa. Bên cạnh đó, mỗi nhân viên cần hiểu rằng hành vi hàng ngày của họ đang phản ánh mức độ thực thi ESG của tổ chức.

Một yếu tố giúp TPBank giảm phát thải là ứng dụng công nghệ. Hệ thống phòng giao dịch số LiveBank của họ đáp ứng 90% nhu cầu giao dịch, trong khi chi phí và tác động môi trường chỉ bằng 1/10 một phòng giao dịch hoặc chi nhánh. Mặc dù vậy, ông Hưng thừa nhận ngân hàng vẫn phải duy trì giao dịch viên, nhằm phục vụ nhóm khách hàng chưa sẵn sàng chuyển đổi số.

Không riêng TPBank, năm 2025 ghi nhận ngành ngân hàng quan tâm nhiều hơn tới ESG. Vietcombank là ngân hàng công bố phát thải khí nhà kính từ sớm, ở mức gần 1,05 tấn CO2e trên 1 tỷ doanh thu, giảm nhẹ so với năm ngoái. BIDV phát thải hơn 60.000 tấn CO2 trong năm 2024 ở phạm vi 1 (phát thải trực tiếp trong vận hành) và 2 (phát thải gián tiếp từ điện). Họ đang làm việc với các tổ chức quốc tế để đo lường phát thải phạm vi 3 (các phát thải gián tiếp khác).

Từ thực tiễn tại TPBank, ông Hưng nói ESG chỉ có thể thực thi hiệu quả khi được tích hợp vào quy trình vận hành và đo lường bằng dữ liệu.

Đồng tình với ý kiến trên, ông Võ Đình Trung, Phó tổng giám đốc Trung tâm Cải tiến Đổi mới và Bền vững của CTCP Nhựa Duy Tân, khẳng định khi dữ liệu đủ tin cậy, quy trình được tối ưu, ESG sẽ trở thành giá trị cốt lõi của doanh nghiệp, thay vì chỉ là khẩu hiệu.

Tiến sĩ Trần Văn Khải, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học công nghệ và Môi trường của Quốc hội, nói công nghệ đóng vai trò chìa khóa giúp doanh nghiệp minh bạch dữ liệu, nâng cao năng suất và tiếp cận vốn xanh. Ông cũng lưu ý tình trạng nhiều doanh nghiệp thực thi ESG theo kiểu “chạy theo phong trào”, dẫn tới nguy cơ “tẩy xanh”.

Trong khi đó, nếu thực hành thực chất, ESG sẽ trở thành “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp hội nhập, hút vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để việc thực thi ESG đi vào thực chất, ông Khải khuyến nghị Nhà nước cần ban hành một khuôn khổ chung về tiêu chí và hướng dẫn triển khai ESG phù hợp với từng nhóm ngành kinh doanh. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn xanh với lãi suất ưu đãi là cần thiết. Lĩnh vực này đòi hỏi chi phí đầu tư lớn, gây khó khăn trong việc triển khai với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thủy Trương