Theo thông báo kết luận ngày 4/1 của Văn phòng Chính phủ, việc lúng túng thể hiện ở quá trình đánh giá tác động và rủi ro chưa đầy đủ, chưa bảo đảm tính khách quan, khoa học, cũng như chưa làm rõ cơ chế hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng thiết kế hệ tiêu chí và quy trình lựa chọn phương thức đầu tư hiệu quả, tối ưu, có lợi cho quốc gia và người dân, đồng thời phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực. Trường hợp cần thiết, Bộ phải đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với từng hình thức như đầu tư công, đối tác công tư hoặc đầu tư kinh doanh, trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng tác động.

Bộ Xây dựng được giao chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt chậm nhất trong tháng 1/2026 hoàn thành lựa chọn tư vấn quốc tế để lập báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/1. Bộ cũng chịu trách nhiệm xác định chính xác hướng tuyến, mốc giới, trích lục địa chính để xây dựng phương án bồi thường đúng quy định, tránh thất thoát, lãng phí.

Thường trực Chính phủ giao Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao cùng các chuyên gia rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn trong nước và quốc tế, từ đó lựa chọn công nghệ phù hợp cho dự án, gồm phương án chạy trên ray, chạy bằng từ trường hoặc trong ống từ trường.

Các địa phương được yêu cầu sớm báo cáo chính xác nhu cầu vốn về Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính để phục vụ điều phối nguồn lực.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD. Tuyến dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi, Hà Nội, điểm cuối tại ga Thủ Thiêm, Thành phố Hồ Chí Minh, đi qua 20 tỉnh, thành phố. Dự án được Quốc hội cho phép khu vực tư nhân tham gia đầu tư, dự kiến khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2035.

Trước đó tháng 5/2025, VinSpeed thuộc Vingroup từng đề xuất đầu tư dự án, trong đó doanh nghiệp tự thu xếp 20% vốn, phần còn lại vay từ Nhà nước với lãi suất 0%, thời hạn 35 năm. Tuy nhiên, cuối tháng 12/2025, VinSpeed đã rút đề xuất để tập trung cho các dự án hạ tầng khác. Ngoài Vingroup, một số doanh nghiệp trong nước như Thaco và Vận tải Đường sắt Việt Nam cũng bày tỏ quan tâm tham gia đầu tư dự án này.

Vũ Tuân