Tại họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 5/2, ông Trần Gia Long, Phó vụ trưởng Kế hoạch – Tài chính, cho biết kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng đầu năm 2026 ước đạt trên 6,5 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước.

Xét theo thị trường, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm gần 23% tổng kim ngạch xuất khẩu, tương đương gần 1,5 tỷ USD. Mức này tăng 600 triệu USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Sầu riêng, chuối, thanh long và mít vẫn là những mặt hàng rau quả được xuất bán nhiều nhất sang nước láng giềng trong tháng 1, đạt khoảng 480 triệu USD.

Nhiều mặt hàng khác cũng phụ thuộc lớn vào thị trường này. Chẳng hạn, Trung Quốc chiếm đến 92,6% thị phần xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam, mang về 136 triệu USD. Cao su đạt hơn 300 triệu USD, chiếm gần ba phần tư tổng kim ngạch mặt hàng này. Ở nhóm chế biến sâu, hạt điều xuất khẩu sang Trung Quốc tăng gần 50%.

Ngoài nông sản, thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc cũng tăng hơn 30%, đưa thị trường này vào nhóm ba điểm đến lớn nhất của thủy sản Việt Nam, bên cạnh Mỹ (20,4%) và Nhật Bản (7%).

Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu chủ lực của nông sản Việt những năm qua. Tuy nhiên, tiêu chuẩn kỹ thuật hàng bán sang thị trường này đã tăng hơn trước. Theo Lệnh 280 của Hải quan Trung Quốc hồi tháng 10/2025, hàng nông sản, thực phẩm Việt xuất bán sang nước này sẽ chịu quy định đăng ký nghiêm ngặt hơn từ giữa năm nay. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt đã nâng cấp vùng trồng, đầu tư kho lạnh, dây chuyền chế biến… để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe này.

Bên cạnh nâng cấp để duy trì tăng trưởng tại thị trường tỷ dân, các chuyên gia lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam cần đa dạng, mở rộng thị trường, tránh phụ thuộc lớn vào một đối tác xuất khẩu.

Cũng theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính chung xuất khẩu nông sản sang các thị trường đạt 3,6 tỷ USD trong tháng đầu năm nay. Mức này tăng gần 42% so với cùng kỳ và là động lực chính kéo toàn ngành nông, lâm, thủy sản đi lên.

Xét về tốc độ, rau quả là nhóm tăng mạnh nhất với kim ngạch 750 triệu USD, gấp đôi cùng kỳ năm trước. Ngoài Trung Quốc, xuất khẩu rau quả sang Mỹ và Malaysia cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.

Đứng thứ hai về tốc độ tăng trưởng là hạt điều (đạt 434 triệu USD, tăng 70%) nhờ nhu cầu phục hồi tại Trung Quốc và châu Âu. Hạt tiêu xếp thứ ba với 133 triệu USD, tăng 53%.

Gia Chính