So với cùng kỳ năm ngoái, kim ngạch xuất khẩu tháng 9 tăng 50%. Lũy kế 9 tháng, Trung Quốc đã chi hơn 3,8 tỷ USD để mua rau quả Việt, tăng 2% so với năm 2024 và chiếm gần 60% tổng kim ngạch toàn ngành.

Động lực chính đến từ sầu riêng, với doanh thu ước đạt 2,5-2,6 tỷ USD trong 9 tháng, chiếm hơn một nửa giá trị xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc. Cùng với chuối, xoài, mít, dừa và các sản phẩm chế biến, nhóm này tiếp tục là trụ cột tăng trưởng của ngành.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), cho biết kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt một tỷ USD mỗi tháng – cao kỷ lục so với cùng kỳ các năm qua của ngành. Riêng sầu riêng đã chiếm khoảng 800 triệu USD trong số này. Ông nhận định, Trung Quốc là thị trường tiềm năng nhưng đòi hỏi cao về truy xuất nguồn gốc, chất lượng và bao bì, buộc doanh nghiệp Việt phải không ngừng cải tiến nếu muốn duy trì vị thế.

Không chỉ trái cây tươi, ngày càng nhiều sản phẩm đông lạnh và chế biến của Việt Nam được Trung Quốc cấp phép nhập khẩu, giúp kim ngạch những tháng cuối năm dự báo tiếp tục tăng. Vinafruit ước tính riêng thị trường này có thể mang về 5,5 tỷ USD trong năm nay, vượt xa mức 4,63 tỷ USD của 2024.

Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết hoạt động thông quan hiện thuận lợi hơn, thời gian kiểm tra rút ngắn đáng kể. Từ tháng 10 trở đi, sầu riêng bước vào giai đoạn cao điểm, khi Việt Nam vẫn có nguồn cung trái vụ trong tháng 11-12, thời điểm các nước khác gần như hết hàng, giúp giá duy trì ở mức cao.

Ngoài sầu riêng, nhiều loại trái cây khác cũng hưởng lợi từ khí hậu nhiệt đới và hệ thống logistics kết nối trực tiếp với Trung Quốc qua đường bộ, đường sắt và cảng biển, giúp giảm chi phí và thời gian vận chuyển.

Từ đầu năm, trước yêu cầu kỹ thuật khắt khe hơn của Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp Việt đã đầu tư vào vùng trồng, kho lạnh, dây chuyền đóng gói và xây dựng thương hiệu riêng. Nhờ đó, xuất khẩu không chỉ phục hồi mạnh mà còn hướng đến phát triển bền vững.

Trong nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định 3015, thiết lập quy trình kiểm soát riêng cho sầu riêng – được xem là tiền lệ quan trọng để mở rộng thêm các mặt hàng nông sản khác sang Trung Quốc.

Với nhu cầu nhập khẩu tăng và sự phục hồi của các thị trường như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, ngành rau quả được kỳ vọng lập kỷ lục mới, hướng tới mốc 8 tỷ USD xuất khẩu trong năm nay.

Thi Hà