Vì sao nhiều phụ nữ chật vật tìm bạn đời?

Nhiều phụ nữ chật vật tìm bạn đời do đặt nặng cảm xúc nhất thời, phán xét bằng lý trí quá sớm hoặc nhầm lẫn các tiêu chí nền tảng.

Dữ liệu từ Cục Thống kê cho thấy tính đến cuối năm 2024, Việt Nam có khoảng 20 triệu người độc thân. Giai đoạn 2009-2024, tỷ lệ nữ giới chưa từng kết hôn tăng gần gấp đôi. Cụ thể, nhóm 25-29 tuổi tăng từ 18,2% lên 31,9%; nhóm 30-34 tuổi tăng từ 8% lên 13,1%. Tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt liên tục tăng, hiện chạm mốc 27,3. Ở một số tỉnh thành lớn, con số này vượt mốc 30 tuổi.

Giữa xu hướng kết hôn muộn, các chuyên gia mai mối chỉ ra ba rào cản tâm lý khiến phụ nữ chật vật trên hành trình tìm kiếm bạn đời.

Để cảm xúc và lý trí lấn át

Sai lầm phổ biến nhất của phụ nữ là hiểu sai bản chất của những buổi hẹn đầu, dẫn đến hai thái cực: theo đuổi cảm xúc nhất thời hoặc để lý trí phán xét quá sớm.

Bà Thùy Chi, đại diện một dịch vụ hẹn hò tại Hà Nội, từng tư vấn cho khoảng 3.000 phụ nữ độc thân, cho biết nhiều người quan niệm buổi hẹn đầu tiên phải có sự rung động mới tiếp tục.

Tuy nhiên, khoa học tâm lý chỉ ra khi gặp người tạo cảm xúc mạnh, sự hưng phấn dễ lấn át khả năng phán đoán. Trạng thái “mù quáng tạm thời” khiến họ dễ bỏ qua các tín hiệu cảnh báo và những phẩm chất nền tảng cần có ở một người chồng, người cha.

Nghiên cứu của nhà nhân chủng học Helen Fisher tại Viện Kinsey (Mỹ) cho thấy giai đoạn cuốn hút ban đầu kích hoạt giải phóng lượng lớn dopamine và norepinephrine trong não bộ, làm giảm hoạt động của vùng vỏ não trán trước – nơi chịu trách nhiệm tư duy phản biện. Ở trạng thái này, phụ nữ có xu hướng đẩy nhanh mức độ thân mật thể xác.

Việc quan hệ sớm tiềm ẩn rủi ro do sự bất đối xứng về nội tiết tố giữa hai giới. Oxytocin tăng vọt ở phụ nữ sau khi gần gũi khiến họ dễ lụy tình. Trong khi đó, nam giới không có đỉnh vọt oxytocin, còn testosterone và dopamine thúc đẩy ham muốn chinh phục lại giảm, khiến kết nối dễ khựng lại ở mức hời hợt.

“Việc trì hoãn sự thân mật thể xác không phải là thước đo đạo đức, mà là cách phụ nữ tự bảo vệ cảm xúc và xây dựng nền tảng vững chắc cho mối quan hệ”, bà Thùy Chi nói.

Ngược lại với nhóm tìm kiếm cảm xúc, nhiều người để lý trí lấn át. Ông Hoàng Điệp, chuyên gia tại một dịch vụ mai mối ở TP HCM với 15 năm kinh nghiệm, cho biết đây là rào cản lớn nhất của nhóm phụ nữ ngoài 30 tuổi – giai đoạn vòng tròn mối quan hệ thu hẹp và áp lực lập gia đình gia tăng.

Từng trải qua những mối tình bất thành hoặc chứng kiến hôn nhân đổ vỡ của người thân, nhóm này thường dựng lên rào chắn phòng thủ.

“Nhiều người đánh giá bằng lý trí quá sớm, khiến các mối quan hệ chết yểu ngay từ vạch xuất phát”, ông Điệp nói.

Theo chuyên gia, buổi hẹn đầu không phải để quyết định đối phương có phải chồng tương lai hay không, mà chỉ cần trả lời câu hỏi: Người này có tử tế, an toàn và xứng đáng để gặp thêm không. Sự phù hợp mới là yếu tố quyết định độ bền hôn nhân.

Nhầm lẫn tiêu chí nền tảng

Lầm tưởng thứ hai của phụ nữ là không phân biệt được các tiêu chí nền tảng và yêu cầu mang tính hình thức. Nhiều trường hợp yêu cầu bạn trai phải cao trên 1,7 m, ngoại hình sáng, kinh tế vững vàng và thấu hiểu tâm lý, nhưng lại xem nhẹ các phẩm chất gắn kết gia đình.

Nhiều phụ nữ đưa ra bộ tiêu chí “4 Tế”: Tinh tế – Kinh tế – Tử tế – Thực tế. Bà Thùy Chi thường khuyên khách hàng có thể giảm kỳ vọng về kinh tế hoặc sự tinh tế, nhưng không được buông bỏ yếu tố tử tế và thực tế.

Tác động của mạng xã hội khiến nhiều người lầm tưởng về bức tranh tài chính chung. Bà Chi từng tiếp xúc với nhiều cô gái coi đàn ông có thu nhập trên 50 triệu đồng một tháng là mức bình thường. Thực tế, thu nhập này thuộc nhóm rất cao so với mặt bằng chung. Việc đặt tiêu chí tài chính không tương xứng với thực tế khiến việc tìm bạn đời trở nên bế tắc.

Sự tương đồng về trình độ học vấn cũng là tiêu chí cần ưu tiên. Các nghiên cứu chỉ ra cặp đôi chênh lệch trình độ quá lớn có tỷ lệ bất đồng quan điểm sống cao gấp ba lần. Ngược lại, vợ chồng có học vấn ngang nhau có tỷ lệ ly hôn thấp hơn khoảng 1/3.

“Chọn một người đàn ông trưởng thành và ổn định về cảm xúc cũng quan trọng”, bà Chi cho biết.

Bỏ cuộc sớm hoặc theo đuổi sai người

Cuối cùng, phụ nữ thường vội từ bỏ mối quan hệ chỉ vì buổi đầu chưa có cảm xúc, hoặc chấp nhận đứng ở thế theo đuổi một người không có động lực chinh phục mình.

Theo thuyết “Đầu tư của cha mẹ” trong sinh học tiến hóa, động lực chinh phục ban đầu ở nam giới sẽ kích hoạt bản năng cam kết lâu dài và trách nhiệm bảo vệ. Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Gia đình Mỹ chỉ ra những cuộc hôn nhân xuất phát từ sự chủ động đầu tư thời gian, công sức và tình cảm từ phía nam giới có chỉ số hài lòng cao hơn và tỷ lệ đổ vỡ thấp hơn sau 10 năm chung sống.

Ngược lại, nếu đàn ông không có tình cảm từ đầu mà phụ nữ phải theo đuổi, mối quan hệ sẽ thiếu nền tảng vững chắc để nâng đỡ cặp đôi bước qua khủng hoảng khi lập gia đình và sinh con.

Các chuyên gia khuyên phụ nữ không nên vội từ bỏ nếu chưa rung động sau buổi hẹn đầu. Hãy cho bản thân và người đàn ông có tinh thần chủ động một cơ hội gặp gỡ, khám phá ưu điểm của nhau. Nam giới thường cần có cảm xúc để phát triển tình cảm, nhưng phụ nữ hoàn toàn có thể xây dựng tình yêu theo kiểu “mưa dầm thấm lâu”.

Phan Dương