Việt Nam đổi mới mô hình phát triển theo hướng ‘tự cường, hội nhập’

Việt Nam chuyển sang mô hình phát triển tự cường và hội nhập, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chính trong giai đoạn tới.

Ngày 29/7, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa 14, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị giới thiệu, quán triệt chuyên đề Nghị quyết 19 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.

Giai đoạn tới 2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Vì thế, Trung ương cho rằng đất nước cần bước đột phá về đổi mới mô hình phát triển để tạo năng lực tăng trưởng mới.

Theo Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết 19 đề ra 5 quan điểm chỉ đạo, trong đó khẳng định đổi mới mô hình phát triển là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lịch sử để xây dựng thành công mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam.

“Việt Nam xác định chuyển đổi sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Trong đó, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chính, còn nâng cao năng suất lao động và hiệu quả phân bổ nguồn lực giữ vai trò nguyên tắc trung tâm”, ông Nghị cho biết.

Đồng thời, mô hình phát triển mới vận hành dựa trên nền quản trị quốc gia hiện đại và quan hệ hài hòa, hiệu quả giữa Nhà nước, thị trường và xã hội.

Nghị quyết đưa ra các mục tiêu cần đạt được theo từng mốc thời gian cụ thể. Theo đó, đến 2030, Việt Nam hoàn thành các nền tảng của mô hình phát triển mới, phù hợp với một nước có thu nhập trung bình cao và công nghiệp hiện đại.

Mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập sẽ cơ bản hoàn thành vào 2035. Và đến năm 2045, Việt Nam chuyển đổi sang mô hình phát triển mới với các yếu tố thành phần vận hành đồng bộ, hài hòa và hiệu quả. Lúc này, kinh tế sẽ phát triển dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, xanh, tuần hoàn, tự chủ chiến lược và hội nhập sâu rộng, làm chủ được các công nghệ chiến lược quan trọng.

Định hướng tầm nhìn đến 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, và trở thành một trong những nền kinh tế xanh, sáng tạo, trung tâm sản xuất thông minh hàng đầu châu Á.

Sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam trở thành nền kinh tế có quy mô khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới và thuộc nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việt Nam chính thức được xếp vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao với tổng thu nhập quốc dân (GNI)bình quân đầu người đạt 4.970 USD năm 2025.

Tuy nhiên, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhìn nhận nền kinh tế vẫn chủ yếu tăng trưởng nhờ mở rộng đầu tư, khai thác tài nguyên, lao động chi phí thấp và gia công lắp ráp. Năng suất lao động, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và tự chủ chiến lược còn hạn chế. Đổi mới quản trị quốc gia chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.

Ông cho rằng công nghệ số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị quốc gia, ngành, doanh nghiệp. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vượt ngoài phạm vi động lực kinh tế thuần túy, thành nền tảng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Để đạt mục tiêu phát triển, Việt Nam định hướng xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Không gian phát triển quốc gia được tổ chức lại theo tư duy đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ.

“Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển và phát triển các không gian kinh tế mới như không gian tầm thấp, không gian ngầm và không gian vũ trụ”, ông Nghị cho biết.

Về thể chế và quản trị quốc gia, Việt Nam xây dựng pháp luật theo hướng mở và thích ứng nhanh, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), phát triển chính phủ số, dữ liệu dùng chung và tinh gọn bộ máy theo nguyên tắc “mỗi việc chỉ giao một cơ quan đầu mối”.

Ngoài ra, Nghị quyết 19 cũng định hướng xây dựng hệ thống an sinh đa tầng và linh hoạt, đổi mới phát triển nguồn nhân lực, hiện đại hóa thị trường lao động. Về văn hóa – con người, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, xây dựng văn hóa số, triển khai chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài trong và ngoài nước.

Phương Dung