Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), chỉ riêng tháng 9, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt 84.000 tấn, tăng hơn 63% về lượng và 66% về trị giá so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu 1,23 triệu tấn cà phê, trị giá 6,98 tỷ USD.

Giá xuất khẩu bình quân tháng 9 ở mức 5.679 USD một tấn, cao hơn tháng trước gần 4% và tăng nhẹ so với một năm trước. Tính chung 9 tháng, giá bình quân đạt 5.658 USD một tấn, tức cao hơn 45% so với năm ngoái – mức tăng được đánh giá là động lực lớn nhất đưa kim ngạch lên gần 7 tỷ USD.

Trong cơ cấu, Robusta vẫn là “xương sống” với gần 950.000 tấn, trị giá 4,9 tỷ USD. Arabica và cà phê chế biến lại nổi lên như điểm sáng: Arabica tăng gấp đôi giá trị xuất khẩu, còn cà phê chế biến mang về hơn 1,18 tỷ USD, tăng tới 63%. Đây là dấu hiệu cho thấy chiến lược đẩy mạnh chế biến sâu đang bắt đầu phát huy hiệu quả.

Giá cà phê quốc tế cũng đang ở vùng cao. Ngày 1/10, Robusta trên sàn London chạm 4.200 USD một tấn, trong khi Arabica New York lên tới 8.258 USD một tấn. Giá tăng nhờ đồng USD suy yếu, cộng thêm nguồn cung từ Brazil và Indonesia bị ảnh hưởng bởi El Nino.

Theo Hiệp hội Cà phê Ca Cao Việt Nam, Mỹ vừa áp thuế đối ứng 50% với hàng hóa Brazil, khiến cà phê nước này nhập vào Mỹ trở nên đắt đỏ. Trong bối cảnh Mỹ vốn là một trong những thị trường lớn nhất, động thái này được coi là cơ hội lớn cho cà phê Việt Nam giành thêm thị phần.

Tại châu Âu, quy định chống phá rừng (EUDR) lùi thời hạn áp dụng đến cuối năm 2026. Hiện Việt Nam là một trong số ít quốc gia xuất khẩu cà phê đã chuẩn bị sẵn sàng đáp ứng tiêu chuẩn mới, nhờ đó càng củng cố vị thế trên thị trường này.

Dù triển vọng rộng mở, ngành cà phê Việt Nam vẫn đứng trước nhiều thách thức. Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, giá xuất khẩu tăng cao giúp kim ngạch lập kỷ lục, nhưng bài toán nâng cấp năng lực chế biến, chuẩn hóa chất lượng và xây dựng thương hiệu quốc gia vẫn chưa thể giải quyết ngay.

Trong phần còn lại của năm, cùng với câu chuyện thuế đối ứng từ Mỹ và quy định EUDR của châu Âu, các chuyên gia cho rằng đây sẽ là những yếu tố then chốt định hình bức tranh xuất khẩu cà phê của Việt Nam – một ngành hàng vốn được xem là “ngôi sao” của nông sản Việt trên thị trường toàn cầu.

Thi Hà