Đường hầm 2.000 năm tuổi, được gọi là “Lối đi của Commodus”, có chiều dài khoảng 55 m, được xây dựng bên dưới đấu trường để giúp các hoàng đế và khách mời quan trọng tiến vào khu vực hoàng gia mà không cần đi qua đám đông.

Lối đi được đặt theo tên Hoàng đế Commodus, người trị vì từ năm 177 đến 192 và từng suýt bị ám sát tại chính hành lang này. Commodus cũng là nhân vật phản diện trong bộ phim nổi tiếng “Võ sĩ giác đấu” (2000), người đã sát hại cha mình và đối đầu với võ sĩ Maximus trên đấu trường.

Theo Công viên Khảo cổ Đấu trường La Mã, ngoài đời thực, Commodus là người ham mê danh vọng. Ông thường mặc trang phục của á thần Hercules để tham gia các trận đấu, ra tay với cả những võ sĩ đã suy yếu và động vật.

Hành lang bí mật này được các nhà khảo cổ học người Pháp phát hiện lần đầu trong giai đoạn 1810-1814, sau đó được nghiên cứu lại vào những năm 1990. Quá trình trùng tu toàn diện gần đây (2020-2021) đã giúp các chuyên gia lập bản đồ đầy đủ và bắt đầu giai đoạn bảo tồn mới.

Công tác phục dựng đã loại bỏ lớp bụi bẩn hàng thế kỷ, gia cố lại lớp vữa cổ bằng công nghệ laser, làm lộ ra những bức tường ốp đá cẩm thạch được trang trí tinh xảo. Các hình khắc mô tả phong cảnh và các điển tích thần thoại, như câu chuyện về thần rượu nho Dionysus. Gần lối vào, các bức chạm khắc về cảnh săn lợn rừng, gấu và các màn nhào lộn gợi nhớ về không khí sôi động của đấu trường xưa.

“Khi lối đi này mở cửa, du khách sẽ cảm nhận được cảm giác khi trở thành một hoàng đế”, bà Barbara Nazzaro, nhà khảo cổ học phụ trách dự án, chia sẻ.

Ông Massimo Osanna, Tổng giám đốc hệ thống bảo tàng Italy, gọi việc mở cửa đường hầm là “một cột mốc quan trọng”, kết hợp giữa nghiên cứu và bảo tồn. Để tăng trải nghiệm cho du khách, các hạng mục mới như bản đồ cảm ứng và video tái hiện lịch sử đã được bổ sung, giúp không gian này trở nên dễ tiếp cận hơn với mọi du khách.

Dự án trùng tu còn lắp đặt hệ thống chiếu sáng đặc biệt, tái tạo lại ánh sáng tự nhiên từ những giếng trời đã bị bịt kín từ lâu. Các tấm kính trong suốt cũng được lắp đặt để du khách có thể quan sát công việc của các nhà khảo cổ. Một cuộc khai quật mới dự kiến vào năm sau sẽ tiếp tục làm rõ đường đi của đường hầm, có thể dẫn đến khu nhà ở của các võ sĩ giác đấu.

Dự án trùng tu còn lắp đặt hệ thống chiếu sáng đặc biệt, tái tạo lại ánh sáng tự nhiên từ những giếng trời đã bị bịt kín từ lâu. Các tấm kính trong suốt cũng được lắp đặt để du khách có thể quan sát công việc của các nhà khảo cổ. Một cuộc khai quật mới dự kiến vào năm sau sẽ tiếp tục làm rõ đường đi của đường hầm, có thể dẫn đến khu nhà ở của các võ sĩ giác đấu.

Đấu trường La Mã là biểu tượng vượt thời gian của Đế chế La Mã và là một trong những kỳ quan kiến trúc vĩ đại nhất còn sót lại. Được xây dựng vào thế kỷ thứ nhất dưới triều đại Flavian, công trình có sức chứa lên tới 80.000 khán giả, là nơi diễn ra các cuộc đấu của võ sĩ giác đấu, các màn săn thú hoang dã và nhiều buổi biểu diễn công chúng khác, thể hiện quyền lực của La Mã.

Trải qua gần 2.000 năm lịch sử với nhiều trận động đất và cướp phá, Đấu trường La Mã ngày nay vẫn nằm giữa lòng thủ đô Italy, là minh chứng cho tài năng kỹ thuật đáng kinh ngạc của người La Mã cổ đại. Công trình này không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là điểm tham quan không thể bỏ lỡ khi đến Rome, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm.

Thảo Vân (Theo Reuters, CNN)