“Ngay từ đầu, mong muốn của Ukraine là gia nhập NATO, đó là các bảo đảm an ninh thực sự. Một số đối tác từ Mỹ và châu Âu không ủng hộ hướng đi này”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong cuộc phỏng vấn trực tuyến được công bố hôm nay.

Ông Zelensky cho rằng bảo đảm an ninh từ Mỹ, châu Âu và đối tác khác có thể là phương án thay thế tư cách thành viên NATO.

“Bảo đảm song phương giữa Ukraine và Mỹ, thỏa thuận tương tự Điều 5 Hiệp ước NATO, cùng các cam kết từ đồng minh châu Âu và những nước khác như Canada hay Nhật Bản, sẽ mang đến cơ hội ngăn những chiến dịch của Nga trong tương lai. Đây chính là nhượng bộ từ phía chúng tôi”, ông nói.

Tổng thống Zelensky nhấn mạnh các bảo đảm cần có tính ràng buộc pháp lý, trong đó cam kết từ Washington phải được quốc hội Mỹ xác nhận.

Điều này đánh dấu thay đổi lớn về quan điểm của Ukraine, cũng như đáp ứng một trong những mục tiêu của Nga khi phát động chiến dịch đặc biệt. Phát biểu được đưa ra trước khi ông Zelensky đến Đức để gặp đặc phái viên Mỹ và các lãnh đạo châu Âu, trong nỗ lực hoàn tất kế hoạch hòa bình do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

Ông Zelensky cho hay Kiev chưa nhận được phản hồi từ Washington về những đề xuất mới nhất, song luôn sẵn sàng đối thoại. Các bên đang xem xét kế hoạch 20 điểm và cuối cùng là lệnh ngừng bắn. Ông nhấn mạnh Ukraine chưa đối thoại trực tiếp với Nga, các tín hiệu và yêu cầu của Moskva đều được Washington chuyển lời.

Về phương án ngừng bắn, ông Zelensky cho rằng lựa chọn công bằng là giữ nguyên tiền tuyến hiện tại và giải quyết các vấn đề còn lại bằng ngoại giao. Ông phản đối ý tưởng như lập vùng phi quân sự nếu chỉ áp đặt lên khu vực Ukraine kiểm soát, đặt câu hỏi bên nào sẽ quản lý mô hình này và vì sao quá trình rút quân không được áp dụng bình đẳng cho cả hai phía.

Ông cũng đề cập khả năng tổ chức bầu cử tổng thống và Ukraine cần sẵn sàng cho mọi kịch bản, đồng thời đề nghị đối tác hỗ trợ phương án an ninh nếu bầu cử diễn ra.

Ukraine đưa mục tiêu gia nhập NATO vào hiến pháp năm 2019, bất chấp những cảnh báo từ Nga rằng khả năng liên minh triển khai lực lượng và vũ khí ở sát biên giới sẽ tạo ra mối đe dọa an ninh không thể chấp nhận được. Nga sau đó coi đây là một trong những lý do để phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine.

Chính phủ Ukraine nộp đơn xin gia nhập NATO từ tháng 9/2022, hơn nửa năm sau khi chiến sự bùng nổ. Tại hội nghị thượng đỉnh cuối năm 2024 ở Washington, các nước NATO ra tuyên bố chung khẳng định tương lai kết nạp Ukraine là “không thể đảo ngược”, song chưa gửi lời mời gia nhập đến Kiev.

Tổng thống Trump đã nhiều lần bác bỏ khả năng kết nạp Ukraine vào liên minh quân sự.

Thanh Danh (Theo Reuters, Kyiv Post)